Lübeck's Dance of Death

Des dodes dantz, The text

Des dodes dantz, Title page.
Des dodes dantz, title page

This is the text from Des dodes dantz, as it was published in 1489. The abbreviation vñ is resolved as "vnde", and a few cases of inverted u/n have been fixed.

In the exemplar in Germanisches Nationalmuseum, the leaf with "Death to the emperor" and "The empress" is missing, but Linköping City Library have kindly supplied me with photos of their exemplar.

Punctuation is very scarce. The colon normally indicates that the following linie starts with a lowercase "w". Of course, there are some examples of colons that are not followed by a "w", and "w"s that do not come after a colon. I always capitalize the first letter in each line.

The exemplar in Germanisches Nationalmuseum have been badly repaired in places; for instance the "werkmester" looks like "wartmester", "wachten" like "wartten", "lullebrodere" like "lulle.Ie-dere", "Vloken" like "Cnoken", and so on. In these cases, I am relying on Baethcke.

In line 1091 the beginning of the word "sleue" is missing and in line 1385 "al eyns" looks more like "alleyns".

Here follows the text:

Contents

dyt is dat register
Dat erste capittel is wo de dot is vyfleye art. vnde wo alle gheboren creatur moet steruen.
Wo des dodes stunden eddeler is wan de stunde der ghebord dat ij capittel
Van slymheit des tytliken ghudes ieghen dat ewige gud. dat iij capittel.
Van dem pawese iiij. v. vi.
Van dem keyser. vij. viij.
Van der keyserynnen. ix. x.
Van den cardinalen xi. xij.
Van den koningen xiij. xiiij.
Van den bisschopen xv. xvi.
Van den hertoghen xvij. xviij.
Van den abbethen xix. xx.
Van den godes ridderen xxi. xxij capittel.
Van den monneken xxiij. xxiiij.
Van den ridderen xxv. xxvi.
Van den canonnniken xxvij. xxviij capittel.
Van den borghermesteren xxix. xxx. capittel.
Van den arsten xxxi. xxxij.
Van den iuncheren xxxiij. xxxiiij.
Van den kluseneren xxxv. xxxvi. capittel.
Van den borgheren xxxvij xxxviij capittel.
Van den studenten xxxix xl
Van den kopluden xli. xlij.
Van den klosternonnen xliij xliiij
Van den amptluden xlv xlvi.
Van den werckmesteren. xlvij xlviij capittel
Van den buren xlix. l.
Van den baghynen. li. lij.
Van den houeruteren liij liiij
Van den iunckfrowen. lv lvi
Van den ampt gesellen lvij lviij
Van der ammen myt dem kynde. lix lx capittel.
Wor vmme dat so vele plage is in der werlt. lxi
Wo in vortyden alle stathe der mynschen beter weren wan nu dat lxii ghesette
Wo dat de hylghen godes brecklyke mynschen synt ghewest alse wy vnde hebben syk ghewalt ghedaen vmme god. vnde wo god plichtych ys vp vns vele plaghe to senden dat lxiij capittel.
Wo wy sunderliken dre schedichlike viande hebben. vnde eyn exempel van tween kluseneren: lxiiij capittel.
Van dem lesten gherichte vnde van dem hilghe leuende des groten hilghen sunte ieronimi. vnde van der kortheit vnde armode desses leuendes dat lxv ghesette
Wo alle mynschen werden ghestraffet de syk suluen vnde ock de werlt eddel holt vnde se doch id nicht myt dogheden bewisen dat lxvi. capittel.
Wo nemant eddel is men de vmme siner rechtuerdicheit vorhoget wert van gode alse de hilghen godes lxvij
Dat lxviij vnde dat leste ghesette is wo dat de dach vnde de stunde des dodes allene gode dem heren bekant is. vnde wo de dichter desses bokes begheret dat god em wille syne sunde vorgheuen vnde em gnedich syn.

First chapter

         Dat erste capittel
         AL dat gheboren wert kumpt in de noet
         Dat id moet liden den bitteren doet.
         Van vifleye dot hebbe ik ghelesen
         Des ersten kone wy nicht ghenesen
   5 Dat is de doet der natur des wy vorbeiden:
         Wan sik de sele van dem liue schal scheyden
         Dyt is dat greselikeste vnde bytterlikeste an dessem leuen
         Alse de mester aristotiles id heft beschreuen
         Adam heft vns ghebracht by dyt vnghemack
   10 Do he in dem paradise myt even godes ghebot brack
         De ander doet heft manninghen vordoruen
         Dat is de der ere is ghestoruen
         De wecht grote sunde vnde schande kleyne
         De dridde doet maket de sele reyne
   15 Vnde is de der werlde steruet vnde er valscheit nicht en acht
         De verde doet heft manninghen in de helle ghebracht
         Vnde is wan de sele myt dotliken sunden wert vordorven
         So is se doet vor gode ghestoruen
         Myt bicht. ruwe. bote mach se wedder krighen dat leuen:
   20 Wil god er dyt van syner gnaden gheuen
         Der he nemant weyghert de se socht myt vlyt
         De vefte is de ewighe doet to ewigher tyd
         Dar vor beware vns ihesus vnser here
         Dorch synen doet vnde syner hilghen vyf wunden ere

Second chapter

         De doet Dat ander capittel.
   25 Den doet der natur mothe wy an ghan al ghelike
         Junck. olt. groet. kleen. arm. vnde rike.
         De stunde des dodes is beter wan der ghebord(1)
         Wente denne ga wy to dem lone vord
         Dat cristus vns in der tyd vorverf
   30 Do he an dem cruce vor vns starf
         In der bord is dat arbeit anstande
         Dat dar is sorchuoldich mannigherhande
         Dar to is dat leuent in der ioget
         Vorvullet myt sunden vnde veler vndoget
   35 So we de stunde des dodes alle tyd ouerdachte
         Vnde syk suluest helde in guder wachte
         Vnde neene dotliken sunde(2) vullenbrochte
         Dar dem duuel welk denst van scheen mochte
         Vnde leuede in den boden godes des heren
   40 Dem queme de stunde des dodes to groten eren
         Schole wy entfangen dat ewige lon dat dar is grot
         So mothe wy erst liden den bitteren doet
         Nicht schalmen vruchten den naturliken doet
         Men eyn quad leuent dat dar bringet in ewighe noed
   45 Dorch den doet entfangen de guden grot lon sunder feyl
         Nemant kan dar van vthspreken dat mynste deel
         Paulus hadde in dem dridden hemmel ghewest(3)
         Alse men in syner epistelen lest
         He schrift dat he sodans dar heft ghehort
   50 De neen sterflik mynsche mach spreken vort.
         Hir vmme wy armen mynschen slym vnde brecklik
         Dencken mer vp dyt gud dat dar is tytlyk:
         Wen vp dat ewighe gud dat dar is so groet
         Dat cristus vns vorwerf dorch sinen bitteren doet
   55 Hir vmme moghe wy wol doren syn
         To achten tytlik dinck dat dar men heft den schyn
         Dar mede de sele wert belast
         De nu tytlik gud kricht de holt id vast
         Des kone wy nicht ghesadiget werden
   60 Jodoch schole wy nicht lange leuen vp desser erden
         Dat wette wy seker vnde wys
         Desto grotter vnse dorheyt gherekent is
         Eyn iewelk dencke to rugge korte iar:
         Wo vele synt ghestoruen hir vnde dar
   75 De weren eres leuendes io so vry alse wy in desser tyd
         Ok menden se to bruken dat tytlike gud dat nu eyn ander besyt

Third chapter

         Dat iii capittel
         SO we dar nu heft des tytliken gudes vele
         De is groet gherekent in dem spele
         De des nicht en heft heteth eyn armer wicht
   70 Vnde wert gherekent manckt den riken weynich efte nicht
         Doch kan de rechte arme beth godes rike entfangen:
         Wan de ghirighe rike myt xxv gulden scholde aflangen.
         Men leset van eynem riken van ghelde eyn vneddel man
         Dar de rechte rikheyt noch nve in en quam
   75 He wart kranck vnde beghunde ock to olden.
         Do sprack de doer god mochte wol syn rike beholden.
         Dat wolde ik em gunnen mochte ik beholden dat myn
         Dar mede wolde ik tovreden syn.
         ¶Wat schal dat wesen gud vnde groet gheacht
   80 Dar vmme ghesorghet wert dach vnde nacht
         Sus wert id ghekreghen myt swarem arbeyde vnde groter noet
         Vnde wert beseten in anxte vnde sorghen groet
         Vnde wert vorlaten myt pynen wen wy steruen:
         Konde wy denne gode vnse sele eruen
   85 So hadde wy vnse ritterschop hir wol gheouet.
         Denne worde de arme sele nicht bedrouet
         Dat syk eyn eyn iewelk wol berede to desser salighen stunde
         So merke he vth synes herten grunde
         Den speyghel des dodes de hir navolgende is(4)
   90 Alsus halet de doet vns allen dat is wys
         Den eynen iunck. den anderen olt. den dridden in syner besten tyd
         Alle maket he vns des naturlike leuendes quyt
         De sele veler hilghen synt to gode ghekomen
         Den ere leuent hastighen hir wart ghenomen
   95 Van den tyrannen de dar delghen wolden der hylghen memorien
         Vnde doch hebben se hoch dar mede vormeret ere glorien
         Lese wy doch van sunte iohannen dem hilghen doper
         Den cristus suluen louede. ok was he syn vorloper
         Do herodes de koninck sad vnde was vrolik gheworden
   100 Sande he hastighen hen vnde led den hylghen man morden:
         Wol dat he syk nicht hadde vormodet
         Dat he sus hastighen scholde werden ghedodet
         Der hylghen synt ghewest ghans vele
         Den de tyrannen nemen dat lyf men de sele
   105 En konden se en ghenemen nenerleye wys.
         So welkeres mynschen leuent recht vnde gud is
         Steruet de vnuorsichtighen dat schadet der selen nicht
         Men den quaden mynschen is dit varlik des syd bericht
         Vppe dat wy moghen rechte merken den doet der naturen:
   110 Hir na volghende myt schriften vnde myt figuren:
         Wo syk welke mynschen to steruen beklaghen
         Vnde wo de doet eynen isliken grypt by dem kraghen
         Vnde wo he sus vns allen beslickt
         Vnde wo he dem pawese int erste alsus tosprickt.

Death to the pope
Death to the pope

Death to the pope

         De doet Dat iiii capittel
   115 HEr pawes du bist de hogheste nu vp erden
         Tred her du moest myn ghelik werden:
         Komet alle her papen vnde ok gy leyen
         Ick wyl iw alle myt desser setzen vmme meyen
         Nemande wil ik sparen dar an
   120 He sy pape efte leye bur efte houeman:
         Komet her iunck. olt. rike. arm. groet. vnde klene
         Myt rechtem ernste ik iw alto malen mene
         Hebbe gy gude werke vorhen ghesant
         De komen iw to profite altohant
   125 Id mod wesen latet iw nicht gruwen
         Cristus heft iw ghewernet mit allen truwen
         In dem ewangelio dar alsus ghescreuen steyt:
         Waket vnde bedet weset alle tyt bereit
         Wente gy wetten nicht de stunde noch den dach(1)
   130 Dat cristus iuwe sele van iw nemen mach:
         Wuste de huswerd to welker tyd
         Dat de deef queme he wakede myt vlyt
         Uppe dat de deef em nenen schaden dede
         vnde he syn gud mochte beholden in vrede(2)
   135 By dem waken schole wy vorstan al ghemeyne
         Dat wy scholen wesen van sunden reyne
         De waket wol vnde is bereed
         De nene dotlike sunde(3) vp syk weed
         Hir vmme is nicht so varlik dat is wis
   140 Men de so leuet vnde in sodanem state is
         Dar he nicht in steruen wylle
         Efte syk dat so hastighen velle
         Hir vmme waket wente de doet sendet iw nenen bref
         He kumt slyken recht so eyn deef.(4)

Pope
Pope

Pope

         De pawes
   145 God vorbarme dy ouer my. miserere mei(1)
         Maria de helpe my vnde ok de gracia dei
         Al byn ik to grotem state vth vorkoren
         So byn ik doch ghewest myt velen dingen vorworen
         To holden de cristen in eyndrechticheyt:
   150 Wente id in velen landen gans ouel steyt
         De hylghen vaders de vor my in desser stede
         Hebben ghewest vul guder hylghen sede
         Vnde hebben gheluchtet in godes hylghem tempel
         My vnde mynen nakomelingen to eynem exempel
   155 Late ik my duncken dat ik sy ghewest eyn here
         So bedreghe ik my suluen ghans sere:
         Wyl ik mynen staet betrachten vnde bedenken rechte
         So byn ik ghewest eyn knecht aller knechte
         Sodanem knechte behort to denen myt allem vlyt
   160 Och hadde ik dyt ampt wol vor staen in myner tyd
         So mochte ik gode nu offeren myne sele:
         Wente van den bosen tyrannen hebbe ik ghedregen sorge gans vele:
         Wente de torken vnde ok de vnmylden sarracenen
         De de cristen myt allen vntruwen menen
   165 Hebben vp de cristen gherouet vnde ghebrant
         Dar vmme hebbe ik vele leghaten vthghesant
         Myt aflate. vmme ghelt. ieghen desse tyrannen to kreten
         Och hadde ik dat wol an gheleyt des mochte ik ewich gheneten

Death to the pope
Death to the pope

Death to the pope

         De doet
         Her pawes du werest hoch gheresen in state
   170 Der hilghen cristenheit de hogheste prelate
         Sunte peters stede van godes wegen gheholden vp erden
         De anderen prelaten dy deneden vnde glorificerden
         Hefstu dat hylghe ampt recht vnde hyllichlyken vorstaen
         So machstu vroliken vor den richter ghaen
   175 Men ghiricheyt vnde symonia hefstu to vele to stadet
         Ik vruchte id dyner selen schadet
         De prebenden de vor de armen klerke synt ghemaket
         Dar synt al de riken by gheraket
         Myt ghelde. gunst. efte myt listicheit:
   180 Wente alsus dar io nicht gheschreuen steyt
         Is dyt ok so myt dynem willen nicht ghescheen
         So wyl god gnedichliken myt dy ouer seen
         Hefstu ok de vnkristen vor volghet myt vlyt
         Dat wyl god wol belonen tho ewigher tyd.
   185 Dyn losent vnde byndent was heel. vullenkomen. vnde ghans
         Nu mostu myt my in dessen mynen ghemenen dantz
         Hefstu den willen godes vullenbracht alderdinges gans vnde heel
         Dat ewige leuent krichstu in desser stunde sunder iennigerhande feyl.

Emperor
Emperor

Emperor

         De keyser
         Berad god vnde alle myne hylghen patronen
   190 My duncket de doet en wyl myner nicht schonen
         So we is my eft my dat herte wil barsten
         Dar vmme hebbe ik ghesant na vefteyn arsten
         De dar synt vor varen in velen arstedyen
         Eften se dat iummer so konden vlien
   195 Dat myn leuent mochte lenger staen in beholt
         Dar vmme worde nicht ghesparet suluer efte golt
         Men my duncket al lete ik halen alle arsten vth Greken
         Vnde mochte ik to my nemen eyne hele appoteken
         Dat were myt my altes nicht ghewerd
   200 Och hadde ick mynen staed to dem besten ghekerd
         Alle cristene koninge. hartighen vnde greuen
         Mosten syk alle to mynem denste gheuen
         Myt alle der meenheit de vnder en syn beseten
         Noch hadde ick my grotes dynges vormeten
   205 De vnkristen to vorvolghen alse ik dat hebbe ghesworen
         Do ik to eynem keyser wart ghekoren
         Mannigherleye bytter klage is vor my ghekomen
         Hadde ik de gherichtet vnde nicht ghetogert dat mochte my ewich vromen
         God de du bist barmhertich ia dat is wys
   210 Vorbarme dy myner wente id nu de rechte tyd is

Death to the emperor
Death to the emperor

Death to the emperor

         De doet
         Her keyser du werest ghekoren to eynem heren
         De cristenheit to vorstaen vnde to regeren
         Myt dem swerde der rechtuerdicheit
         To holden de hilghen kerken in eyndrechdicheyt
   215 Alle vnkristen to hebben in hathe
         Se to vorvolghen dat togheboret dynem state.
         Den tyrannen to sturen de dar syn vorbolghen
         De de guden cristen so sere vorvolghen
         Men dattu mochtest to hope leggen van golde eynen schat.
   220 Dar vp hefstu dyn herte ghesath
         Sus heft ghiricheyt vnde houardye dy vorblent
         Dattu dy suluen nicht hefst ghekent:
         Wente io hogher staed io mer dogede dar by scholen wesen
         Alse otmodicheit. barmherticheit dar men vele mach van lesen
   225 In dem hylghen ewangelio dar ihesus cristus vnser here
         Van dessen vnde van allen dogheden mere
         Heft ghesproken vnde ok suluen bewyset in den werken
         Uppe dat cristus de hogeste prelate mochte sterken
         Alle prelaten vor dy vnde de na dy komen vort.
   230 Hefstu dy dar na vlitich gherichtet so werstu horen eyn gnedich wort
         Van gode dem du alle dinck to der rekenschop most bringen
         Gha hastighen vort. bystu alsus gherecht so schal dy wol ghelingen

Empress
Empress

Empress

         De keyserinne.
         Ich(1) wo rechte wunderliken is my to synne
         Al byn ik eyne rike eddele keyserinne
   235 Nicht en kan ik hoger in state risen.
         Ok en kan sik neyn groterer vorstynne bewysen
         In alle desser helen cristenheit
         To steruende byn ik noch neynerleiewys bereyt
         Gans vele hebbe ik noch myt der werlde to donde
   240 Ik wolde dat my de doet myt vlite schonde:
         Wat konde em dat schaden efte he my wolde sparen
         Ik byn ok io noch nicht ghans olt van iaren
         Do my myn here de keyser ersten nam
         Vnde do ik alderersten to eme quam
   245 He ghaf my myne morgenghaue in der stunt
         Desse is wol ghewerd vyf vnde twintich dusent punt
         Mochte ick dar mede vristen vnde redden myn leuen
         Alto malen wolde ick se dar vmme gheuen.
         Men ik voele den doet dat en mach anders nicht ghesyn
   250 Wente he lecht my an grote pyn
         Myne kynder de moghen in korter tyd werden
         De alderweldigesten de dar synt vp erden
         Och mochte ik dat af leuen vnde id seen.
         Ach neyn leyder leyder id en mach my nicht beschen
   255 God de du my hefst ghesad to dessem stathe
         Lad dyne guderterende barmherticheit my io nu komen to bathe

Death to the empress
Death to the empress

Death to the empress

         De doet
         Keyserinne alle dyn herte vnde synlicheit
         Hefstu ghelecht an wertlike idelicheit
         Myt golde. eddelen steinen hefstu dy behenget
   260 In de wertliken lust so sere ghemenghet
         Den licham gheholden in vullen weele
         Dantzen reyen vnde to anderem spele
         Hefstu dy geouet myt allem vlyt
         Gode to denen eyne korte tijd.
   265 Dat was dy vordroten gans sere
         Myt velen der vrowen vnde iunckvrowen mere
         De vnder dy syn na erem grade:
         Kum her hastighen vnde drade
         Ik wyl dy vp de erde strecken
   270 Vnde eynen voed lenger recken(2)
         Haddestu barmhertich ghewest ouer de armen
         God scholde syck dyner wedder erbarmen
         Dat were dy nu beter wan alle dyn staed
         Dyt segge ik to allen vrowen se syn van sydem efte hoghen graed
   275 Se hebben groten acht wo se dat aes den licham moghen tziren
         Des homodighen duuels fest se alsus vnde in anderen sunden vyren
         Dar mede godes bot vnde de hylge dach vaken wert ghebroken
         Van den ersamen otmodighen de ere sele to ghode tziren en is dyt nicht ghesproken.

Cardinal
Cardinal

Cardinal

         De cardinal
         Deus meus. God vorbarme dy ouer my tho desser stund
   280 De doet heft myn herte sere vorwund
         Al was ik gheresen hoch in state
         Dat kumpt my altes nicht tho bate
         Dar tho dat myn leuent worde wat vorlenget:
         Wente de doet my alle myne lede dwenget
   285 Vele scholekunste hebbe ik vlitich ghelert
         Manckt anderen prelaten was ik hoch by werd
         Vele dinges mochte ik hebben beth angericht
         Dar ick seer was to vorplicht:
         Wat helpet dat ik was hoch vormeten
   290 Vnde hebbe in eines apostels stede gheseten
         Sodan lon wert my nicht alse den apostelen is gheworden:
         Wente se hebben ghevoret eynen strengen orden
         Dar hebbe ik al ghewest contrarie:
         Wente des dodes hadde ik noch klene memorie:
   295 Wolde de doet my lenger by dem leuende laten /
         Dar vmme gheue ik gherne vyfdusent doccaten:
         Myn herte wolde ik denne tho gode setten
         Den ick in myner ioget hebbe vorgetten
         Vnde wolde penitencien don vor mine sunde
   300 Men o we leyder de doet let my nene stunde.

Death to the cardinal
Death to the cardinal

Death to the cardinal

         De doet
         Her cardinal wat wultu vele segghen van dynem state
         Id kumt dy nicht eyne vedderen to bate
         Der hocheyt werstu nu eyn gast:
         Wente alle staed bringet de sele in last:
   305 Wan he wert gheholden nicht recht
         Hore wat de here in dem ewangelio secht
         Se sytten vp dem stole moysi dat volk to leren:
         Wat se iuw segghen dar na schole gy iw regeren
         Men na eren werken en doet gy nicht
   310 Se bynden borden de dar syn swar vnde wycht
         De legghen se vp dat volck suluen roren se de nicht an
         Sus hefstu ok myt den anderen cardinalen gedaen:
         Wente to rome hebbe gy mannighe valsche lyst
         Dar an de pawest vnschuldich ist
   315 Haddestu de bode godes myt flyte vullenbrocht
         Vnde de lere des hylgen ewangeliums ghesocht
         Alse dar to geboret dynem apostelyken state
         Vnde vormeden ghiricheyt dat queme dy nu to bate
         Symonia. ouervloet. houardie. vnde ander sunde hefstu gheacht
   320 Hyr mede hefstu dyn leuent to dem ende gebracht.
         Is dyt so nicht dat is gud vor dy
         Alle dinck wyl god rechte richten des gheloue my.

King
King

King

         De koninck
         Alle de arsten de dar syn in vnsem rike
         De schal men vorboden al ghelike
   325 De dar syn geleret in der kunst der medicinen.
         Wente de doet beginnet my sere to pynen
         He kumpt to my sunder iennigerhande vraghe
         Ick wolde dat wy id myt em mochten setten in daghe
         Hundert iar efte lengher scholde de dach staen
   330 Er he my scholde eyn iawort affghaen
         Dat halue koninckrike wolde ick em setten vor eyn pant
         Men my duncket he wyl beholden de oueren hant
         Hertoghen ridders vnde knechte mosten my eren:
         Wente ik gekoren byn to eynem groten heren
   335 Noch hopede ik to krighen twyer heren lant
         Dar ik des rikes raet al rede hebbe hen ghesant
         Myt vnsen breuen vnde ock in ernste dar na weruen:
         Wente dar to en synt nene gheboren eruen
         Ser vorlanget my wat antwordes dat se my bringen
   340 Efte se my huldighen efte myt ghelde aff dyngen
         Men wat batet id my al hadde ik der ryke noch teyne
         Och were ik nu van sunden reyne
         Dat were eyn gud kleynode myner sele
         O here al desse sake ik dy beuele.

Death to the king
Death to the king

Death to the king

         De doet
   345 Here her konink hoch gheboren vnde ryck.
         Tred her du scalt werden myn ghelyk
         Torneyen. steken. dantzen vnde springen
         Vele nye vunde kondestu hir vorghebringen
         De dar syn ghewest ieghen dat gebot godes des heren
   350 De vnder dy weren ghesath to regeren
         Se hebben myt dy ere kledinge. guden sede. vnde recht vorkeret
         Vnde sus van dy nye sunde vnde vele vnplicht gheleret
         Der cristenheit de dar wert vorvolget van den tyrannen
         Der scholdestu bistaen myt al dynen guden mannen
   355 Dat behort ok tho dynem konynckliken state
         Ok scholdestu holden eyne velighe vrye strate
         Den bur nicht laten beschatten bouen syne pacht
         Dyt hefstu eyn del ringe efte kleen gheacht
         Du byst ghehilget. ghecrezemet. gesaluet gode dem heren
   360 Up dattu dy van synen gheboden nicht scholdest keren
         Dat recht beschermen. dat vnrecht straffen laten
         Hefstu dyt ghedaen als dyn staed ghebedet dat mach dy ewich baten

Bishop
Bishop

Bishop

         De bisschop
         Pax domini nostri vnde sine grote barmherticheyt
         De sy my vnde to allen tyden bereyt:
   365 Wente alse my duncket by brecklicheyt myner naturen
         So en wyl myn leuent nicht lange duren
         Al byn ik eyn bysschop van godes wegen ok wol gelerd
         So byn ick doch alder dinges vor den doet vorverd
         Wente nu kumpt my dat to synne dat paulus heft gheschreuen
   370 To sinem iunger thimotheo wo eyn recht bisschop schal leuen.(1)
         Wat god to desser tyd nu wyl van my maken:
         Wente ik vrochte my schuldich an velen saken:
         Krich vnde orlich is hir begynnet in mynem sticht
         Ick wolde dat id al in vreden were wol entricht
   375 Ik vrochte de duuel heft sodaen twedracht gheschapen:
         Wente de meyste krych manckt den cristen kumpt her van den papen
         So seggen de leyen wente id is leyder meyst also
         De capittelsheren reden my ok leyder alle hir to
         Dat ik krich scholde voren in sodaner vpsate
   380 Dat id scholde komen my vnde dem helen stichte to bate
         Hir vmme leyder werd hir nu gherouet vnde ghebrant
         Vnde mannich arm vnschuldich minsche gheschant
         Cristus de vor my starf vnde is wedder van dode vpghestan
         De see my to desser stunde gnedichliken an

Death to the bishop
Death to the bishop

Death to the bishop

         De doet
   385 Her bisschop du werest ghekoren to vorende prelatur
         Nu klaget ouer dy beyde borger vnde bur:
         Krich vnde orlich hefstu ghehad in dynem stichte
         Dar synt geworden weysen vnde arme wichte
         Van dynem homode vnde ghiricheit heft syk dyt ghesaket
   390 Dyner papheyt hefstu eyn quaet exempel gemaket
         Drye sprak ihesus to sunte peter make dy bereyt
         Hefstu my leef so weyde myne cristenheit(2)
         By sunte peter wert vns vornomen
         Alle de to iennighem state syn gekomen
   395 Den heft cristus gheboden sine schapken to weyden
         Up dat se nemant moghe vorderuen vnde vorleyden
         Vele prelaten achten de wulle. dat is ghenuth. van eren schapken ghemeyne:
         Wo se vorder an sele. an lyue varen achten se kleyne
         Sus werden de schape cristi van en gheplucket. ghemelket. gheslacht vnde nicht gheweydet:
   400 Wente de here ihesus dyt in dem ewangelio so nicht en bedet.
         De schapken de du van godes wegen scholdest voeden vnde bewaren
         Synt vorbystert vnde eyn deel ouel ghevaren.
         Got wyl van dy esschen dit dure pand
         Bystu ok vnschuldich so is dyn leuent wol bewant
   405 De werdighen prelaten de in god ere vndersaten leef hebben vnde ok dat recht
         Ghetziret myt dogheden van den is dyt nicht ghesecht.

Duke
Duke

Duke

         De hertoch
         Helpet gy hilgen dre konynge wo kome ick in desse noed
         Ik vruchte dat mi al rede esschet de doet
         Myn dynck en is noch so slicht nicht gemaket
   410 Ok en heft he de tyd noch nicht wol geraket
         Nicht hope ik alrede to steruen:
         Wente ik noch ersten dencke stede vnde lande to verwerven
         An twen efte dren riken my nicht en noghet
         My en werden denne noch vele andere rike to ghevoeget
   415 Id sy hollant. brabant. gelren vnde brogondien
         Brunswik. luneborch. cleue vnde kattelonien
         Pomeren. mekelenborch. sassen vnde dat lant tho myssen
         Vlanderen. grossen. osterik. vnde ock dat lant tho switzen
         Dyt wyl my alle feylen al worde dar ock vele vmme ghewaget
   420 Myt mynen nabers habbe ik id begint vnde vaken myt en ghedaget
         Mochte ik leuen se scholden na myner pypen al springen
         Efte se scholden syk eyne korte tyd eynem summen gheldes afdingen
         So lange wente ik echt eyns by se konde raken
         So wolde ik ene dat neynerleye wis so gnedich maken
   425 Men o we de doet let my myt en nicht betemen
         An mynen dank wyl he my van henne nemen

Death to the duke
Death to the duke

Death to the duke

         De doet
         Hastigen tret hir an hertoch here hoch gheboren:
         Wente to dantzen bistu gantzliken vtvorkoren
         Du begherest noch mer herschop der stede vnde ok der lande
   430 Dar to denst vnde pacht van den mynschen mannigerhande
         Beyde wat dy behort noch myn nouwe eyn holten sarck
         Vnde eyn lynnen laken. gewert v schilling efte eine halue mark.
         God. heft dy ghesat to grotem state
         Hefstu den wol geholden dat kumpt dy nu to bathe
   435 Vele vorsten synt vp erden nicht du alleyne
         Se achten eyn deels de bode godes vnde dat hilghe ewangelium kleyne
         Etlike laten de stratenrouers dorch ere lant theen
         Vnde myt en se dorch de vingher seen
         De varende kopman heft van en kleen vorhach
   440 De dar mod holden der lande vmmeslach
         Etlike heren syn. moghen se stede vnde lande vorweruen
         Dar laten se mannigen vnschuldigen vmme steruen
         Vlensekers. plumenstrikers de hebben ok by syk etlike heren
         Myt den se der armen sweed vnde bloet vorteren.
   445 Desse moten seggen placebo van erem loue
         Sede iemant anders de moste vth erem houe
         Dar synt ok mannighe dorchluchtede vorsten vul aller rechtuerdicheyt
         Byst du der eyn vrochte nicht de hemmel is dy bereyt.

Abbot
Abbot

Abbot

         De abbet
         Help god vnde maria ik byn ghans kranck.
   450 Schal ik alrede steruen dat schuet an mynen danck
         In viij capittelen hebbe ik gewesen
         Dar horde ik van vnsem orden lesen:
         Wo he van den hylghen vaderen is gesettet an
         Alse ik id rechte hebbe vorstan
   455 Hadde ik dat so gheholden myt vlijt
         Myt al mynen broderen de mit my syd
         Dat scholde my nu komen to bate
         Al byn ik ghekomen to grotem state
         Dat wyl my nicht vele profitelik wesen
   460 Ik hebbe ok er in eynem capittel ghelesen
         So we to grotem state is ghebracht
         Sundiget de dat wert vor gode groter gheacht
         Men eft he eyn ringer man were
         Desto mer ik my nu vorvere:
   465 Wo my god wyl richten nu int leste:
         Wol dat ick in vnses klosters beste
         Hebbe ghekoft vnde gemaket vele rente
         To nutte vnde tho bathe vnsem helen convente
         Mochte ick noch leuen vnde der kranckheit genesen
   470 Dar vor wolde ik xv psalter lesen
         Men de doet let sik nicht afdingen iennige tyd
         O domine ihesu adiuua me. wente al myn hopen an dy lijd.

Death to the abbot
Death to the abbot

Death to the abbot

         De doet
         Her abbet wo klaghestu dyne noed so sere.
         Moste doch steruen cristus vnse here.
   475 Er he wolde komen in syn rike
         Dar to de hylghen alghelike
         Van nemen hilghen lestmen de dar sy
         He moste ersten steruen des loue my
         Is van dy recht gheholden de hylghe orde
   480 Na der rechten reformacien so syk dat gheborde
         Vnde hefstu dine monneken rechte reformeret
         Alse de hylghen vaders dat hebben gheordineret
         In willighem armode. horsam. vnde othmodicheyt
         Hir vp dat fundament dynes ordens steyt
   485 Dar to in dem boden vnde raden godes in eynem vullenkomen leuen
         Alse in dem hilghen ewangelio steyt gheschreuen
         Dar id cristus de aldervullenkomeste man
         In worden vnde hylghen werken heft ghesettet an
         Dar vth de hylghen vaders hebben ghenomen
   490 Dat fundament dar dyn orde is vth ghekomen
         Hefstu id vullenbracht myt allem vlyt
         Grot lon entfangestu nu vnde to ewiger tyd
         Hefstu ok houart ghiricheyt. quatzerie bedreuen efte ander sunde
         God wyl nicht vorgeten eyne stunde
   495 Na dynem state wert he id reken grod
         Tred vort erst mostu lyden den byttere noet.

Crusader
Crusader

Crusader

         De godes ridder.
         Help maria wo selsen is my iummer geworden
         Twyntich iar hebbe ik ghewest in dessem werdighen orden
         Alsus was ik ein anname man to voren
   500 Hir vmme wart ik vor eynen groten mester ghekoren
         Ouer dessen orden van den ritterliken broderen
         Eyn here tho wesen ouer eyn groet lanth myt velen goderen
         De slote vnde ander gud den ordensheren tho vorlenen
         Hir vor se my myt allen truwen mosten denen
   505 So wan myn bot to ene quam spade efte vro
         Ok mosten my denen al dat ghemene volk dar to
         Mit liue. mit gude. myt herendenste. vnde ok mit pacht
         Vp den doet hadde ik noch nicht vele ghedacht
         Och wolde he my doch noch lange tyd ouerseen
   500 So wolde ik mit allem vlite vp de vncristen theen
         Dar vnse werdighe orde ser is to vorplichtet
         Vppe dat ok noch welke ander sake mochte wol werden entrichtet
         Dar mede vnse werdige orde is ghekomen in sorge
         Van wegen des landes. der stede vnde ock der borge
   515 Mannich is gekomen dar van in grote noet:
         Wol dat vnse orde is wyed. breet vnde groet:
         Wente vnser broder synt vele. int norden. int westen. ok wente an de torkye
         Int suden al dorch wente an de wallochie
         Ok hethe wy de cruceheren al dudesche lant(1) dorch vnde ok in prusen
   520 Dorch liflant.(2) lettowen. polen wente an de russen
         Godesriddere des dudeschen ordens sy wi ok genant
         Och hadde ik den orden recht gheholden so were myn staet vnde leuent wol bewant
         Cristus de an dem cruce leet den bitteren doed
         De helpe my in desser myner lesten noed.

Death to the crusader
Death to the crusader

Death to the crusader

         De doet
   525 Ja her mester des ordens van den crucebroderen
         Vele sechstu van dynen lande vnde ok van den vele goderen
         Dar to van den landen dynes ordens wide vnde verne
         Nu mostu rekenschop doen dat deystu vngerne:
         Wo du eyn deel hefst dorchghedreuen ok myt lysten
   530 Vnde hefst ok orlich ghevoret myt dem guden cristen
         Dar mede dynem orden is to kort ghescheen:
         Wente de godesridder scholen nummer mit wapen vp de cristen theen
         Dat arme cristenvolck alle tyd vorschonen
         Myt den vncristen afghesneden scholen se nummer sonen
   535 Du vnde dyne ordensbrodere hebben dyt klene acht
         Vp dat gy iuwe nabers welke cristen mochten bringen vnder iuwe pacht
         Vnde alsus vmme ringe schult se wyllen laten vordrucken
         Ik vrochte hir vor de duuel iuwer eyn deels wedder wyl plucken
         Gy hethen marienbrodere vp dat gy eyn hillich kusch leuent scholen voren.
   540 In velen godesdenste vnde rechtuerdicheyt dyt mach iuwen state tobehoren:
         Wan wo gy de armen vnder iw schattet vnde plaget
         Tyrannischer wys dat is vaken gode gheklaget
         Mochte gy wedder recht stede vnde lant vorweruen
         Dar lethe gy mannyghen vnschuldighen vmme steruen
   545 De orde is nicht inghesath vmme juwen swalch. laddichghant. vnde freterye
         Ok nicht vmme iuwe ghyricheit vnde houerdye
         Gode vnde marien hebbe gy ghesworen eynen eed
         Dar vmme dat cruce vp iuwen klede steyt
         Dar is mannich tyranne van den is dyt ghesecht
   550 Vnde nicht van dy vnde dynen broderen. synt gy in iuwen saken recht

Monk
Monk

Monk

         De monnick
         O deus meus my is we ouer al myn lyf
         De doet lecht id myt my in eynen kyf
         He begynnet my alle myne lede to trecken
         My duncket he wil my lenger recken(1)
   555 In myner conciencien is my gans bange:
         Wol dat ik mynen licham hebbe gheholden in dwange
         Vnde hebbe em synen wyllen nicht ghelaten
         Dyt alle en konde my nicht vele baten.
         Were cristus vor my so bitterliken nicht ghestoruen
   560 Dar mede he my den hemmel heft vorworuen
         Dar vor sy em lof vnde ewyghe ere
         Noch entsette ik my vnde my gruwet sere:
         Wo ik in dem lesten rychte schal varen
         Dar syk myne conciencie schal openbaren
   565 De ik nicht reyne hebbe gheklaret
         Ok nicht de reformacien rechte bewaret
         Des bydde ik gode mynen heren
         Dat he synen torn wille van my keren
         Maria vnde alle de hylghen vth mynem orden
   570 De dorch ere guden werke synt gheworden
         Salich. de bydden nu io vor my armen
         Dat syk de ewyghe god myner io nu wille erbarmen
         Vnde lathe my io nu schriuen in dat boek der ewyghen salicheyt
         Dorch syner guderterende gruntlosen mylden barmherticheit.

Death to the monk
Death to the monk

Death to the monk

         De doet
   575 Broder monnick du hefst dy gode ghegeuen.
         To voren eyn vullenkomen leuen
         Den boden vnde den raden des heren
         Dar van en woldestu dy nummer keren
         Dy hylge orde is ghemaket sunder arghe list
   580 Den recht to holden van wat regulen du ok bist
         Du syst en kartuser efte eyn benedictiner
         Eyn bernardusmonnick efte eyn augustiner
         Van dem orden franciscus dominicus efte anscharius
         Uth sunte martens kloester. brixius efte van sunte hilarius
   585 Du syst van eynem hoghen orden efte van eynem ringen
         Nicht eghens schaltu hebben van allen tytliken dyngen
         In wyllighem armode. horsam vnde vthmodicheyt
         Hir vp dat fundament dynes ordens steyd
         Hefstu dat so gheholden vnde nicht vorkeret
   590 Alse de hylghen vaders dat hebben inghesath vnde ghereformeret
         Men ick vrochte dy in velen saken schuldich
         Dattu nicht en byst ghewest in horsame duldich
         Vnde ieghen de rechten regulen vaken ghedaen
         Vnde hefst nicht de rechten voedstappen ihesu cristi ghegaen
   595 Hefstu ok na dynem vormoge den willen godes vor dy ghenomen
         So vruchte dy nicht dyne noet is nu to eynem ende ghekomen

Knight
Knight

Knight

         De ridder
         Help ridder sunte iurgen mynem herten is gans bange
         Tauende sad ick alto lange
         By dem konynge mynem gnedigen heren
   600 Dat dede ik em to groten eren
         Dar to der konningynnen myner gnedighen vruwen
         Denede ik myt gantzen rechten truwen
         Dorch ere vnde gud hebbe ik myn lyf vaken ghewagen
         Hir vmme wart ik to ridder gheslagen
   605 Ick hopede noch lant vnde slote to vorweruen
         Id feylt. my duncket dat ik moed steruen
         Heren vnde vorsten mochten my wol lyden
         Ock hebbe ik ghewest in velen striden
         Dar ik grote manheyt hebbe bewiset
   610 Dar ik seer wart in ghepriset
         Vertich iar hebbe ik nu henneghebrocht
         Myner selen salicheyt hebbe ik noch nicht vele ghesocht
         Men allene staed vnde wertlyke ere
         Dar moed ik nu alrede van dat bedrouet my sere
   615 Noch wolde ik bedriuen manheyt groet
         Mochte ik ersten komen vth desser noed
         Men my duncket de doet begynnet my to drawen
         Alse eyn de dar rydende kumpt vp eynem grymmighen lauwen(1)
         God de my an dem cruce heft vorlost
   620 De helpe my wente an der werlde vynde ik nenen trost

Death to the knight
Death to the knight

Death to the knight

         De doet
         Her ritter wat hefstu in dynem synne
         My duncket du wult gans node van hynne
         Du sechst dattu werest leef by den heren
         Dat de dy helden in groten eren:
   625 Wat helpet id dy nu to desser stunde
         Haddestu nu gode den heren to vrunde
         Vnde dyne sunde nu van dy gheleyt
         Vnde haddest dy wol to steruende bereit
         Dat were dy nu nutter wan iennych lant
   630 Dat swert is dy ghegeuen in de hant
         Helpen recht to beschermen myt vliticheyt
         Dar to den louen der hylgen cristenheit
         Vordedingen helpen went in den doed
         Dar vmme drechstu dat golt so rod
   635 Du sworest eynen eed des was ghenoch
         Do men dy tho ritter sloch:
         Weddewen vnde weysen by tho staen
         Dyt schal doen eyn islyk rittermatsman
         Men torneyen. steken dantzen vnde springen
   640 Vnde alle idelicheyt is ghewest van dynen dyngen
         Dyt al vnde ock ouel ghewunnen gud wyl dy nu nicht baten
         Holt an id is tyd de werld mostu nu vorlaten
         Men schal dy nu vor den groten heren bringen
         Hefstu wol ghevechtet so machstu nu. te deum laudamus syngen

Canon
Canon

Canon

         De canonnik
   645 Help got du werdighe hylge drevoldicheyt:
         Wo rechte we my myn herte deyt
         En quam ik nve in so groete noed.
         Ik dencke wer dyt sy de naturlike doed
         Dar vp hebbe ik noch nicht vele dancken ghesad
   650 Myne prouene hebbe ik ok noch nicht lange ghehath
         Se is wol veerteynhundert gulden wert
         Ock hebbe ik dar wol drehundert dockaten na vortert
         Myt dem dat ik vorschenckede in den hof to rome
         Er ik wart gheheten eyn canonnick in vnsem dome
   655 Tovoren wart ick tho kollen in dem rechte eyn baccalarius
         Dar na tho lubeck eyn rike vicarius.
         Hadde ik myn dinck recht darna gevlegen
         Ik hadde noch twe vette prouene ghekregen.
         Dar to eyne gracien myt guder probenden
   660 Dyt stund altohope to mynen henden
         Nu byn ik erst to state ghekomen
         Vnde vor eynen prelaten vp ghenomen
         Bysschop to werden dat mochte my ock noch wol bescheen:
         Wolde de doet noch lenger hebben myt my ouerseen
   665 Des besten des ik my nu hir vth berade
         Is dat ik gode bydde vmme syne gnade
         Dat he dorch syne gruntlosen mylden barmherticheyt
         My io nu wyl geuen syne ewighen salicheit.

Death to the canon
Death to the canon

Death to the canon

         De doet
         Her domhere proficiat bona dies:
   670 Wan du vorgetten wordest van my dat were wat nyes
         To kollen in dem studium dar en hebbe ick dy nicht ghesocht
         Men hir hefstu nu dyn leuent to eynem ende ghebrocht
         Van dynen vetten prouen dar sechstu vele af
         Se helpen dy nu nicht eyn hauerkaf:
   675 Willich armoed were dyner selen nu beter artzedie:
         Wan al dat quatzen vnde ok de freterye
         Dar van du dynen licham hefst gheholden so vet
         Vnde de sele gans sere in vare gheseth
         Myt symonia. hovart vnde ghiricheit
   680 Vnde welken anderen sunden dar vele van ghescreuen steit
         Dyt wert nicht ghesecht to dy alleyne
         Men alle de anderen papen ik ok dar mede meyne
         He sy prouest. deken. vicarius efte officiante
         Cappellan. soccentor. koster. efte eyn ander slafante:
   685 Wo gy myt den armen clerken plegen to appelleren
         Myt vorsate dat se al er gelt scholden vorteren
         Al is dyt gheistlyk recht id wroget doch de conciencien
         God wil hir van suluen afspreken de rechten sentencien
         Men vindet mannighe ynnighe presters van eynem reynen leuen
   690 Voruullet myt dogeden van den is dyt nicht gheschreuen

Mayor
Mayor

Mayor

         Borgermester
         Help god wat dancken hebbe ik ghedregen mit sorghen
         Beyde openbar vnde ok by my vorborghen
         Dar van myn ghemoete is vaken worden besward
         Vor vnse borger vnde des ghemenen volkes wolvard
   695 Dar ik ghans vlitichlik hebbe vp ghedacht
         Beyde dach vnde dar to ok de nacht
         Nvewerlde weren my so swaer myne synne
         My duncket de doet wyl my nemen van hynne
         Ik hadde hopet he scholde my noch welke tyd sparen
   700 Dat ik myn dynck beth mochte klaren
         Vnde ock noch vele sake to eynem ende worde gherichtet
         Dar myn staed seer to is vorplichtet
         De vor my syn ghebracht myt klaghe
         Al togerde ik vnde satte id in daghe
   705 Doch is vmme des besten willen vele ghescheen
         Hir vmme hope ik god wil gnedichliken myt my ouerseen
         De meenheit kan myner noch gans ouel entberen
         Och wolde de doet syk noch lange tyd van my keren
         Men nenerleyewys ghyft he my lenger quyd
   710 Hir vmme here vorbarme dy myner wente id is nu de rechte tyd

Death to the mayor
Death to the mayor

Death to the mayor

         De doet
         Her borghermester de sorge vnde ok dat arbeyt
         Dattu hefst ghehat vor de borger vnde meenheyt
         Vnde hefstu de sake vlitich ouerghedacht
         Vnde nicht de personen efte gelt gheacht
   715 Vnde hefst den riken gherichtet so den armen
         So wyl syk got diner wol erbarmen
         Vnde wil dyn arbeit hochlyken belonen
         Men dyne missedaet en wert he ok nicht schonen
         Also efte du dyn eghen ghenuth meist hefst gesocht
   720 Dar mede vyllichte de meenheyt were in last ghebrocht
         Efte du hefst ghekoft rente efte tollen
         Dat sy in acker. in wyssche. in dorper efte in mollen
         Dar vmme du vor den vorsten de warheyt nicht hefst ghespard
         Vnde in dagende dyne worde so nicht gheklart
   725 Up dattu dyne rente alle mochtest krygen to dynem vromen
         Dar van de meenheyt nicht were in welke last ghekomen
         To allen weldigen renteneren is dit alsus ghesecht
         Vnde dyt nicht dy allene toghelecht:
         Wente dyn staed is myt groter sorge beladen
   730 Hefstu den wol gheholden so en schal dy nicht schaden
         Vnde de bode godes vor dy ghesath in al dynen dingen
         So vrochte dy nicht dy schal wol ghelingen
         God wert anseen dyn arbeyt vnde dyne rechtuerdicheit
         Vnde wert dy dar vor gheuen de ewyghen salicheyt.

Physician
Physician

Physician

         De arste
   735 Se ik myn water rechte an
         So is myne kunst altomalen ghedaen(1)
         De doet wil my nu alsus lonen
         He dencket myner nicht lenger to schonen
         Mannighem hebbe ick gheholpen myt myner kunst
   740 Eyn deel vmme gelt eyn deel vmme god. eyn deel vmme gunst
         Nu kan ik my suluen nicht lenger redden dat leuen:
         Worde my ok eyne halue appoteken gheuen
         Eyn rike man hadde my boden ghesant
         He gaf my eynen nobelen(2) in de hant
   745 Dat ick em guden raed mochte gheuen
         Sus hebbe ik em vp de appoteken gheschreuen
         Noch ock eyn ander de is mede in dem rade
         Dar queme my ok noch af eyne vette brade
         Myt velen krancken de eren trost vp my setten
   750 Men de doet en wil myner nicht vorgetten
         De sake wyl kort so myt my werden
         Dat myn licham wert tho ghevoeget der erden
         Hir vmme ik god alle desse sake beuele
         Vnde ick bydde em dat he wylle entfangen myne sele
   755 Cosma vnde damian(3) gy hylgen arsten vnde merteler beyde
         Vorweruet my io nu to gode gud gheleyde.

Death to the physician
Death to the physician

Death to the physician

         De doet
         Her doctor vele hefstu ghesecht van dynen kranken
         Nu beghinnestu suluen ok sere tho ancken.
         God is de hogeste arste vnde de beste(4)
   760 He helpet erst vnde ok in dat leste
         He sleyt vnde maket wedder ghesunt alle daghe
         An sele an liue na synem behaghe.
         Men schal den arsten eren so heft salomon gheschreuen
         Hir vmme en schal syk dyn herte nicht vorheuen.
   765 Wente suluen kanstu dy nicht gehelpen klein noch groet
         Men god mach dy helpen vth aller noet
         Dat deyt he gerne wente he is vul gnaden
         So vern du de armen nicht hefst so seer beladen
         Vnde hefst to vele geldes van en ghenomen
   770 Al was en dat ok weynich tho hulpe komen
         So we dat wil dat syk god siner schal erbarmen
         De schal ok barmhertich wesen ouer de notroftigen armen
         De hylgen arsten vnde merteler cosma vnde damian
         De hebben dyt alsus myt vlyt ghedaen
   775 De mynschen arstedyeden se an sele. an lyue vth rechter myldicheyt
         Dar to leten se sik mertelen dorch den louen der cristenheit
         Dyner mesterschop en schal allene nicht tohoren
         Dattu alle tyt scholest gelt vpboren
         Men meyst vmme leue dyne kunst dorch god bewisen
   780 Nicht du allene men al de syk an kunst der arstedie prisen
         Dat sy in dem houede. in den benen. efte in dem maghen
         Den krancken to gode reysen dat belonet god to ewyggen daghen

Nobleman
Nobleman

Nobleman

         De iuncher(1)
         Help god vnde alle hylghen wo schal ik dyt iummer flyen
         Ik was tauende in twen kumpennyen.
   785 Ik dranck vele ock sat ik eyn weynich to lange
         Dar van is my in dem maghen so bange
         Efte wer ick schole alrede steruen
         An tytlikem ghude kan ik nicht wol vorderuen
         Myn vader heft my so vele to hope lecht
   790 Dat ik byn gheheten ein rike knecht
         Ok hebbe ik so vele rente by welken heren
         Dar mede ik wol mach blyuen by groten eren
         Steken spelen dantzen vnde springen
         Seydenspyl pypen bungen vnde singen:
   795 Wol tho leuen na iunger ghesellen vyse
         Myt vrouden vrolich wesen my to eynem pryse
         Dyt is ghewest myn vroude vnde al myn tydvordryf
         Nu lecht id de doet myt my in eynen kyf
         Alsus en wyl he my nicht en vreden laten olden
   800 Lyf vnde gud kan ick vor em nicht beholden
         He lecht my an wedage vnde smerte
         Dar tho wyl he tobreken myn iunge herte
         Nicht en kan ik em entghaen efte entlopen
         Ok en let he sik myt nemem gelde vmmekopen
   805 Cristus de vor my leet den bitteren doet
         De kome my to hulpe in myner lesten noet.

Death to the nobleman
Death to the nobleman

Death to the nobleman

         De doet
         Juncher du most mede sunder iennigerhande schimpen
         De wegge is vp ghegetten wente an den tympen(2)
         Dat schaltu in solker wyse vorstan
   810 Dyn leuent heft einen ende vnde is vorghan
         Vele sechstu van dynen renten vnde guden dagen
         Vnde dyn iunge lyf beghynnestu ser to klaghen
         Men dine sele is bevlecket myt sunden vnreyne
         De bode godes hefstu gheachthet gans kleyne
   815 Eyn iunck man schal by tyden leren
         To denen gode synem heren
         Eer en de doet alsus besleit:
         Wente waket sprikt ihesus vnde weset bereyt
         Laddichghenger vnde lose partye hefstu ghesocht
   820 Myt dessen hefstu de eddelen tyd vnnutte tho ghebrocht
         Vnde dat tytlike gud myt en vnnutte vorterd
         Gode to denen hefstu nicht wol ghelerd
         Dat gud heft dy got vorlent vnde nicht ghegeuen:
         Klare rekenschop wyl he van dy hebben merke dat euen
   825 Hefstu de notroftighen armen ghekledet vnde ghespiset
         Vnde sus dy in den werken der barmherticheyt bewyset
         So hefstu dy by gode ghemaket gude rente
         Vnde dyner selen eyn seer gud testamente
         Dat dy ewych mach komen tho guder bathe
   830 Vnde helpet dy in den hemmel to grotem state.

Hermit
Hermit

Hermit

         De klusener
         God de du in marien mynsche byst entfangen
         Vnde letest dy an eyn bytter crutze hangen
         Ick bydde dy vmme de marter de du vor my ledest willighen
         Vnde vmme vordenstes willen al diner leuen hyllighen
   835 Umme alle der guden werke wyllen de in der cristenheyt werden ghedaen
         So see my armen sunder barmhertichliken an
         Dat dyn durbar lydent vnde de merter swere
         Mote my io nu helpen to der ewyghen ere:
         Wente de guden werke dar ick my hebbe an ghepryset
   840 De ik de to loue vnde to eren hebbe bewiset
         Dat is dy allene bekant efte se ok gud werden ghericht:
         Wente dyt wed ik dat se ieghen dyne gudheyt synt ghewert altes nicht
         Van dyner rechtuerdicheit hebbe ik vele ghelesen vnde ghehort
         De vyent heft my ghans vaken ernstliken bekort
   845 To allen stunden beyde den dach vnde ok de nacht
         In arbeyde vnde armode hebbe ik myn leuent to eynem ende ghebracht
         Des wes here andechtich nu in desser myner lesten stund
         De du iammerliken vnde sere vmme mynen willen wordest vorwunt.
         O here erlose my alse du dedest den hylghen heliam(1)
   850 Vnde alse du entwidedest den guden koninck ezechiam(2)
         Nym my here vth dessen elende
         Myne sele beuele ik in dyne hende.

Death to the hermit
Death to the hermit

Death to the hermit

         De doet
         Ja broder conrat efte wo dyn name is gheheten
         Dyner guden werke werstu altohant gheneten
   855 Got wert dy lonen dorch syner groten barmeherticheyt
         So vern du in dy neene ghuddunckelheyt
         Hefst ghehad vnde ok nene glytzerie
         Men bouen al othmodich also de vaders plegen in der wostenye
         De ere leuent myt allen dogheden hebben ghetziret
   860 Vnde van allen dotliken sunden(3) vlitichliken gheviret
         De synt dy al ghesath vor eyn exempel
         Ok holt men se grot in gotes hylgem tempel
         Alse paulus. antonius. iheronimus vnde macharius
         Siluanus. benedictus. eusebius vnde hilarius
   865 Myt al den anderen vaders der er name gode is bekant
         Der ere sele in dessem leuende heft gheholden de oueren hant
         Vnde den licham vndergheholden in groter spengycheyt
         Vnde hebben alsus den hemmel ghekregen myt ghewalt vnde strengycheyt
         Guder werke gode to loue leten se syk nicht vordreten
   870 Ritterliken ieghen alle sunde ghevecht des let ene got ewich gheneten
         Bystu ene ghelik dat sulfste lon gyft dy god in dem ewygen leuen
         Vnde werst barmehertichliken in dat boek des ewigen leuendes ghescreuen.

Citizen
Citizen

Citizen

         De borgher.
         O here god wat hebbe ik dar vele vmme ghedan
         Dat ik nu hete eyn beseten borger vnde ein vprichtych man
   875 In myner ioget dede ik my an sorge vnde arbeyt
         Up dat ik na mynem licham mochte doen ghemaklike reddelicheyt
         Alsus was ik in der kerken vnde bath gode den heren
         Dat he syne ghaue tho my wolde keren
         Dat he my vnde myne negesten eruen
   880 An tytliken goderen nicht late vorderuen
         Ik hebbe vele kornes ghekoft in den guden iaren
         Ik hopede gans wol mede to varen
         Vele geldes begunde ik to hope to leggen
         Dar vmme myne nabers my ryke seggen
   885 Men wat batet dat my nu dat ik hethe eyn rike man
         Ik kan wer sytten efte ghan
         Vele geldes wolde ik noch hebben an rente ghelacht
         Dar vp hebbe ik ghefynset dach vnde nacht
         Dat ik mynen eruen mochte maken vaste rente
   890 Vnde se wol bewaren in mynem testamente
         Nu hebbe ik na mynem willen id so nicht bestellet:
         Wente de doet myn leuent sere qwellet
         Vnde wyl my nenerleye wys gunnen de tyd
         Hir vmme bidde ick gode myt allem vlyd
   895 Dat he my myne sunde wylle vorgeuen
         Vnde helpe my in syn ewighe leuen.

Death to the citizen
Death to the citizen

Death to the citizen

         De doet
         Du borger ein olt doer van vorkerden synnen
         Machstu ghelt vnde tytlik gud ghewynnen
         Dar vp hefstu al dyn herte ghesat
   900 Vnde is doch man eyn sundich schat
         Den ghewynnet men doch myt arbeyde vnde smerte
         So wor dyn schat is dar is ok dyn herte
         Alsus sprack in dem ewangelio de here
         Hethe ik dy eyn doer des laet dy nicht vorwunderen sere:
   905 Wente id syn doren alghemeyne
         De dar dat tytlike gud grot efte kleyne
         Leuer hebben wan god den ewighen trost
         De se heft gheschapen vnde ok vorlost
         He is eyn doer de dar dotliken sundiget iegen god
   910 He sy hoch efte syd arm efte rike sunder iennigerhande spot
         Io he hoger in state is gheresen
         Io groter doer he denne iummer mach wesen
         Hir vmme hefstu dyn gud ghesammelt sunder sunde.
         Den armen mede ghedelet so hefstu gode to vrunde
   915 Is de sele sunder sunde so is se gode eyn anname pallas
         De licham is eyn vul stinckende aes
         Io men den mer straket io he mer begherd
         Vnde wert doch int leste van den slymmen wormen vorterd
         Godes leue vnde vruchten schalmen vor alle dinck alle tyd voransetten
   920 Vnde vmme den tytliken schat der selen salicheit io nicht vorgetten.

Student
Student

Student

         De studente
         Non non expectate(1) beyde wat id is noch neyn tyd
         Ick hebbe studeret myt grotem vliet
         Dar en wolde ik neyn ghelt ane sparen
         Up dat ik vor eynen ghelerden man mochte varen
   925 In den seuen vryen kunsten(2) plach ik io to wunderen.
         Vnde ik hebbe gheleret eyne islike bysunderen
         Vaken hebbe ik ghekreghen scharpe correxien
         So wan ick io plach to vorsumen de lexien
         Up der bursen sath ik tauende wat to lange:
   930 Wy druncken scharpe dar van is my so bange
         Im dem houede vnde ok in dem magen
         Schal ik alrede steruen in mynen iungen daghen
         Dat do ik nicht gerne vnde gans node
         Ach mochte ik appelleren myt dem dode
   935 Dat desse sake worde vele iar vorlenget
         De myt my so ernstliken is betenget
         Ach leyder neyn dat is impossibile:
         Wente my is in alle mynen ledematen we
         In dem rugge. in den syden. vnde ok in dem maghen
   940 In den benen. in dem halse wente to mynem bragen
         Hir vmme spreke ik. miserere mei deus(3)
         Vorlaet my nicht wente du byst myn here et redemptor meus

Death to the student
Death to the student

Death to the student

         De doet.
         Ia ia her domine efte iohannes wo ik dy schal heten
         Miserere mei sechstu to dem heren des machstu gheneten:
   945 Wente van siner groten barmherticheyt
         Mach dy dat ewyghe leuent wesen bereit
         Vnde nicht van dyner kumst de du hefst gheleret:
         Wente dyne werke hefstu vaken vorkeret
         De lere des hilghen ewangeliums hefstu nicht vlitichlik ghesocht
   950 Men sunder godes vruchten dyn leuent alsus hengebrocht
         Dat gelt dat dy dyne elderen int studium hebben ghesant
         Dat hefstu ein deel nicht wol bewant
         Vortert vnde to ghebracht manckt wilder partye
         Eyn deel in der bursen. in kroghen. vnde ok vp der corlye
   955 Dorch god dedestu dy neyn grot vngemak
         Men du haddest eyne conciencien so rume alse eyn hoppensack.
         Alsus woldestu dorch god nouwe eyn wort vordregen
         Men dy mostemen placebo seggen(4) vnde don alderwegen
         Gheschach dy ichtestwat entegen so woldestu vort to rome laden
   960 Myt ban vp dattu dynen euen minschen brochtest to schaden
         Myt drincken spelen hefstu den hilghen dach henghebracht
         Des vasteldaghes vaken ghegetten hefstu klene gheacht
         Dar to vorboden spyse sunder ee gheleuet
         Dar mede gy halfpapen den leyen quade exempel geuet
   965 Bystu vnschuldich so is van dy dyt nicht gheschreuen
         Vmme dyne rechtuerdicheit wert dy god den hemel wol gheuen

Merchant
Merchant

Merchant

         De kopman.
         Ik hebbe ghereyset to water vnde ok to lande
         Vmme myne kopenschop vnde euentur mannigerhande
         Nu ersten wolde ik beghynnen to wanderen
   970 Ostwert. sudwert. in engelant vnde ok in vlanderen.
         Al mach ik alle desse wege suluen nicht wancken
         So synt doch dar hen alle myne ghedancken:
         Wo ik gelt vnde gud mochte ghewynnen
         Dar vp hebbe ik ghedacht myt alle mynen synnen:
   975 Wente na gelde vnde na gude steyt al myn moed
         Likerwys alse der katten na der mues doet
         Men leyder wat is myn bate dat ik vuste hebbe gheghiret
         Vnde hebbe den hylghen dach ok nicht vaken gheviret
         De doet de iaghet my myt groter iacht
   980 Vp en hadde ick noch nicht gedacht
         Ik meende he scholde my hebben lange ghesparet
         Dat ik myne rekenschop beth hadde gheklaret
         Vnde mochte denne myn herte to vreden setten
         Vnde vp gode dencken den ik vaken hebbe vorgetten
   985 Dat wolde ik alle nahalen wan ik beghunde to olden
         Wente syne hylgen x ghebode hebbe ik nicht vele geholden:
         Wente myn staed is ghewest van euenture groed
         Vmme ghelt vnde gud hebbe ik ghehad mannighe sware noed
         Scholde ik so vele dorch godes leue lyden
   990 Nummer vullenbrochte ik dat to nenen tyden
         Doch du here byst ghuderterende vnde dyne barmherticheit is groet
         Hir vmme help my io nu wente ik see den gruwesamen bytteren doet

Death to the merchant
Death to the merchant

Death to the merchant

         De doet.
         Kopman to steruende bistu gans bedrouet
         De werlt heft dy doch men ser gheouet
   995 Dat gud hefstu myt arbeyde ghewunnen. myt sorgen beseten
         Mit drofliker noet mostu id laten vnde vorgeten
         So wan de arme was benodiget vnde gheenget
         So hefstu em sine ware afgedrenget
         Du hefst klene conciencien dar van ghemaket
1000 Efte du dar myt haluen ghelde bist by gheraket
         Help krum help recht du nemest id al mede
         Myt loggen vnde ok welke valsche eede
         Der hefstu nicht gesparet mochstu gelt ghewinnen
         Valsche vnrechtuerdicheit hefstu ghebruket myt alle dinen synnen
1005 Dyne ware vormenget dat quade manckt dat gude to hope.
         Unklar gewest in talle. mathe. wichte. rekenschop vnde ok in kope.
         Up woker hefstu dine ware wedder vorborget
         Vnde hefst dine sele ouel besorget
         Dorch leue de du hefst gehat to den vorghenckliken dyngen
1010 Bystu ok vnschuldich so scal dy wol ghelingen
         Vnde hefstu rechtuerdicheit in diner hanteringe ghehad
         Vnde de bode godes vor dy ghesad
         So is dyn arbeyt vordenstlik wo id is ghedaen:
         Wente vmmeslach moed wesen dat is van noden tovoren an:
1015 Wol dem iennen de sunder droch efte ghiricheit rechtuerdich dar ynne is
         Vnde den armen mildicheit bewiset de kricht den hemmel dat is wys.

Nun
Nun

Nun

         Kloster nonne
         Eya help Maria my ys ouel to mode
         Schal ik alrede steruen dat do ik node
         Ik hadde ghehopet noch mer to leren:
1020 Wo ik scholde denen gode mynem heren
         Dem ik myne sele hebbe vortruwet gans
         Up dat ik mochte entfangen der iunckvrowen krantz(1)
         In dem ewighen rike na dessem leuen
         Den my god so myldichliken wyl gheuen
1025 Myn flesch is vaken worden bekoret.
         Dar mede myne innicheit wart vorstoret
         De werld vnde ok des vianden lyst darby
         Dar van ik alle tyd bekoret sy
         Sus hebbe ik ghehad der temptacien gans vele.
1030 Up dat ick gode mochte offeren eyne reyne sele
         Men myt wertliken dingen hebbe ik my vele beweret:
         Wente myn orde dat so nicht heft gheleret
         Noch vruchte ik dar vmme to lyden pyne grot
         O ihesus wes my gnedich dorch dynen doet
1035 Maria de du vnder dem cruce werest bedrouet went in den doet
         Help my nu in desser myner lesten noet
         Dat ik io by dy ewych mote blyuen
         Vnde dat my god late in dat boek des ewygen leuendes schriuen

Death to the nun
Death to the nun

Death to the nun

         De doet
         Kloester nonneken vorvere dy nicht tho sere.
1040 Desses dantzes hefstu grote ere:
         Wente de dar syk gode heft ghegeuen
         Vnde de dar wyl voren eyn gheystlik leuen
         De schal syk gans van der werlde keren
         Vnde by tyden steruen leren:
1045 Wente waket sprack vnse here vnde weset bereyt
         Vnde keret iw van der werlde dede is vul valscheit
         Wente gy wetten nicht de stunde noch den dach
         Dat cristus iuwe sele van iw nemen mach(2)
         Hir vmme hefstu iennighen godesdenst ghedaen
1050 Dar vor schaltu nu groet lon entfan
         Hefstu dy ok bekummert myt wertliken ydelen dyngen
         Dat wyl dy in grote pyne bringen.
         Sus hefstu ghedaen iegen de regulen vnde des ordens ghedicht:
         Wente to den boden vnde raden godes hefstu dy vorplicht
1055 Hefstu id gheholden god wylt nu belonen
         Vnde wil dy barmhertichliken kronen
         Myt der kronen der ewighen salicheyt
         De allem godesdeneren gnedichliken is bereyt
         Desse heft cristus vorworuen myt synen dode vnde hylghen wunden(3)
1060 Alle den de in synem denste willichliken werden ghevunden.

Craftsman
Craftsman

Craftsman

         De amptman
         Help god vnde de hylghe man sunte loye(1)
         In dem pinxten scholde ik scheten na dem papoghoye(2)
         Men leyder de doet wil my nicht laten der tyd.
         He gheyt my na myt allem vliet
1065 Gysteren gink ick vth myner werkstede
         Do tzetterden my rede al myne lede
         Hadde ick nicht ghewest eyn man so wilde
         So hadde ick lange ghewest olderman in vnser ghilde
         Alsus mochte ik denne villichte hogher in state hebben gheresen
1070 Men och leyder id en mach nicht wesen
         My is wee in dem houede vnde ock in den lenden
         In dem buke. in dem halse. vnde ok in beyden henden
         Myn ampt hadde ik myt vlite gheleret
         Mynen ghildebroderen was ik leef vnde wert
1075 Dyt alle helpet my nicht tho desser stunde
         Och hadde ik nu gode vnde syne hylgen to vrunde
         Dat mochte my nu helpen beyde kleyn vnde groet
         Hir vmme here helpe my nu in desser myner lesten noed
         Dat byttere lydent dattu vor my hefst willichliken angheghaen
1080 Dat late io leue here nu vor alle myne sunde staen.

Death to the craftsman
Death to the craftsman

Death to the craftsman

         De doet
         Ia mester amptman du holst sunte loye(1) vor eynen patron
         Dat is ein teken dattu nicht gherne vele machst doen.
         Nicht also dat desse grote hilghe dar an heft iennighe schult
         Men du deyst nicht alse du kanst men alse du wult
1085 Dyn ampt hefstu ghearbeit myt losheit al schon vor ogen
         Bynnen feil dar mannich mede wert bedrogen
         Du syst ein goltsmyt. eyn maler. sydensticker efte ein becker
         Eyn scroder. ein snytzer. eyn tymmerman. efte ein steyndecker
         Eyn peltzer. remensnyder. eyn schriuer. eyn bynder efte eyn gerwer
1090 Dede maken laken haren scho klippen pattinen luchten efte eyn ander verwer
         Dede maken armborste. sadele. hoede[. sl]eue. tunnen. butte efte vlasschen
         Boke. parment. venster. rade. budel efte taschen:
         Kannen gropen. kettel. potte. luchter efte ein ander gheter
         Eyn weuer. eyn packer. eyn bruwer. eyn sacker. eyn scherer. eyn smerer. eyn vorsprake. efte eyn ander kreter
1095 Eyn knokenhauwer. eyn kuter. eyn wechter. eyn sluter. eyn spelman. efte eyn pyper
         Eyn wegher. eyn dregher. eyn sagher. eyn bragher. eyn smyt efte ein slyper
         Eyn mattenvlechter. eyn lemenklicker. eyn boltendreyer. ein pylsticker. eyn rinckfylre efte ein neteler
         Ein senpdreger. ein lichtewegher. ein strohacker. eyn voerman. eyn korfmaker. eyn klockeman. eyn hoker. efte eyn gardener
         Eyn steynhauwer. eyn murer. eyn harnsmaker. eyn schurer, eyn spynre efte eyn trumper
1100 Eyn appoteker. efte eyn vysweker. eyn tepper. eyn oltlepper. eyn racher efte eyn ander stumper
         De ok in den boden godes syn ampt mit truwen deyt
         Sunder twifel is em dat ewige leuent bereyt

Church warden
Church warden

Church warden

         De werkmester
         Nu rope ik an al de patronen in vnser kerken:
         Wente nu voele ik vnde kan dat ok rechte merken
1105 Dat my nu de doet nicht lenger wyl sparen:
         Wo vele euentures my is ok weddervaren
         So is doch dyt euentur seer vorschreklik:
         Wente ik byn ghewest eyn mynsche gans brecklik
         Dar tho hebbe ick mannighen winckel ghesocht
1110 Eer ik id alsus hir to hebbe ghebrocht
         Doch hebbe ik in sorgen vele myt der kerken to donde
         Hir vmme wolde ik dat my de doet welke iar lenger schonde
         Myt vlite wolde ik noch vele laten buwen
         Vnde der kerken patronen beth denen myt allen truwen
1115 In myner ioget was ik eyn kopman in prusen
         In liflant. in lettowen vnde ok in rusen
         Van der kopenschop konde ik nicht vele to hope bringen:
         Wente ik was eyn gud gheselle mede in vele dingen
         Ik ath vnde dranck alle tyd gerne dat beste:
1120 Wor men gelt vorterde was ik nicht gerne de leste.
         Nicht wolde by my bliuen suluer efte golt
         Hir vmme moste ik do leren denen vmme tzolt
         Seuen iar lanck beyde papen vnde leyen
         Dar na quam ik to schepe vor eynen schriueyen
1125 Do hadde ik my wol also eyn houesch man
         Hir vmme wart my ein schon schyp vnder de voete gedaen
         Dar segelde ik mede in de baye. ok ostwert mannigerwegen
         Do vorwerf ik vele geldes ia to deghen
         Doch wolde id my to lesten nicht lucken
1130 Dat schyp seggelde ik in den strant to vele stucken
         An mynen danckwart ik alsus des schepes quyd
         Alsus hebbe ik vuste in sorgen ghesletten myne tyd
         Men nu moed ik eynem wunderliken wech angaen
         Hir vmme bydde ik here god see my nu barmhertichliken an

Death to the church warden
Death to the church warden

Death to the church warden

         De doet
1135 Vor desse de hir navolgen sette ik dy du werkmester ersten an:
         Wente du gheystlike goder most vorstaen
         In etliken landen hetet men dy eyn vorstender der kerken
         De sodan ampt hebben scholen vlytichlik merken
         Dat to dem gripeswolde is ghescheen ein exempel
1140 Van einem vntruwen werckmester de den hylghen tempel
         Vnde der kerken ghelt so angheleyt vorpralde
         Dat en dar na de duuel mit lyf vnde selen wechhalde
         So welk vorstender de kerken ok myt truwen menet
         Dem wert wol ghelonet wente he groten luden denet
1145 Ok synt der borsendreger noch vele meer
         Der ok ein is de sevarende schipheer
         Mannich vntruwichliken vele in synen budel iaghet
         Se konen reken so id en alderbest behaget
         Al de myt gelde werden vorlacht synt hir ghemenet
1150 Efte den iennich groet ampt is vorlenet:
         Wente god de alderwegen is he en wilt nicht vorgetten
         Myt dem suluen scheppel wil he wedder meten
         Dat sy recht krum vele efte weinich bysunder
         So we id ok sy eyn radman eyn schaffer efte eyn vormunder
1155 Eyn schulte eyn schepen eyn olderman efte ein richter
         Ein hofmester eyn kokenmester eyn schriuer efte eyn ander dichter
         Eyn voget eyn lantknecht eyn schencke efte eyn molner
         Eyn vysmester eyn teygelmester eyn bumester efte eyn tolner
         Eyn segelgrauer eyn munter eyn wantsnyder efte eyn lenewantstriker
1160 Vnde alsodan leene. weddeknecht tzyseknecht. eyn horker efte eyn ander slyker
         Eyn mekeler eyn wraker eyn meter efte ein dachlonre
         Ein iegher eyn velle ghilder eyn termynre efte eyn ander tronre
         God kent al ere namen van wat state efte ampte se ok synt
         De dar wol deyt de kumpt draden dar hen dar he id vynt

Peasant
Peasant

Peasant

         De burman
1165 Neen twar wo scolde ik so alrede steruen
         Ik wyl noch anders tho werke gaen myt den gherwen
         Wan ik leuen mochte wente in de arne
         Myn wyf heft ock noch wol veftein stucke gharne
         Dat heft se suluen allene ghespunnen
1170 Ick hebbe ok twintich voeder hauwes ghewunnen
         Alsus wyl ik my erneren vnde komen wol to vorn.
         Ok hebbe ick gheseyet wol xviii. scheppel korn
         Dat mach ik al na der tyd laten meyen
         Vnde denne vp dat nye echter weddertoseyen
1175 Nicht eyn schyte mochte my schaden mochte ik leuen
         Ok wolde ik mynem iuncheren alle sine pacht wol geuen:
         Wan he vp my is tornich vmme welke sake
         Wo draden ik denne vort synen wyllen make:
         Kricht he nenen ossen he nympt wol eyn swyn efte eyn par ghoese
1180 So schenket he my denne vth synem gheuerweden krose
         Alse eyn fyn iuncher heft he syck by my in alle synen worden.
         Nu kumpt de doet vnde wyl my alderdynges morden
         Dat he doch voer in dat holt vor eyn qwad iar
         He deyt des nicht he wil my nu hebben ia twar
1185 Got mach my helpen wan id em behaget
         Men my duncket id moed allikewol nu syn ghewaget.

Death to the peasant
Death to the peasant

Death to the peasant

         De doet.
         Su tytke eyn burkerle van dem langenhagen(1)
         Van hir to scheden dat mostu nu hastighen waghen.
         Wultu dy ok weren dat ys nicht vele wert
1190 Al geuestu ok dar vmme dyn beste pert
         Dattu steruen schalt des gyf dy man tovreden
         Cristus de vor dy den doet heft gheleden
         De wil dy nu sunderliken lonen vor dyn arbeit
         So vern du id hefst gedaen in rechtuerdicheit:
1195 Wente dar syn etlike bur de plegen to vloken vnde to sweren
         Myt veler vnrechtuerdicheit se syk erneren
         Alse ebrekerie: vullendrincken. deuerie vnde dobbelspyl
         Sodane god in syn rike nicht hebben wyl
         Hefstu nicht ghenomen woker vp iennich pant.
1200 Vnde hefstu eynem anderen nicht afgheploghet syn lant
         Vnde hefstu den teyn gheboden godes horsam ghewesen
         De dyn kerckhere dy plach vortolesen
         Vnde hefstu dy nicht bekummert myt touerie
         Vnde recht ghelouet sunder iennigerhande wyckerie
1205 Vnde hefstu nemande in worden in werken ghedaen leyt
         So is dy de hemmel sunder twifel io so wol bereyt
         Efte du haddest ghewest eyn klosterman
         Gha vort vnde toue nicht wy mothen hastighen vordan

Beguine
Beguine

Beguine

         De baghine
         Och doet schone myner noch vmme ihesus willen
1210 Sus lange hebbe ik my erneret myt der spyllen
         Dar to hebbe ik gheknuttet vnde ghewracht
         Vnde myt klenen sorghen myn leuent henghebracht
         Do myne vrunde my nicht konden ryke beraden(1)
         Do makeden se van my eyne begynen draden
1215 God heft my nu in dessem state so ghesterket.
         Nu ik ok der werlde staet rechte hebbe ghemerket
         Dat ik my in god wol hebbe ghegeuen tovrede:
         Wente myn bichtuader my ok kortes sede
         Dat de here in dem ewangelio heft ghesecht
1220 Dat alle dede syne hant an de ploch lecht
         Suet he to rugge na der wertliken ere
         He is godes rike nicht werdich sprickt vnse leue here.
         By dem ploghe is eyn gheystlik leuent bekant
         Dar an hebbe ik gheslaghen myne hant
1225 Hadde ik nu mynen trost an de werlde gheleyt
         Id were doch altomalen vorlorn arbeyt
         Dat merke ik wol nu myn leuent gheyt na dem ende
         Hir vmme leue ihesus ik bevele my dy in dyne hende
         Ik bydde dy vmme dyn lydent vnde wemoed marien
1230 Dattu my van allem elende vnde kummer willest vrien
         Vnde wes du io nu myn ewighe trost
         De du my myt pynen swarliken hefst vorlost

Death to the beguine
Death to the beguine

Death to the beguine

         De doet
         Vorver dy ni[c]ht suster kornute efte baghineken
         Dat is my like vele wer du hetest wobbeke efte kristineken
1235 Dattu byst eyn baghine vnde hefst sodan namen
         Des en schaltu dy neynerleye wys schamen
         Eyn afghesneden othmodich kleed schaltu draghen
         Dattu nicht der werlde. men gode scalt behaghen
         Men hir bistu enteghen ghewest in velen dingen:
1240 Wente nye tydinge kanstu draden hir vorbringen:
         Wente krychstu wat to wetten ghysteren efte huede
         Wo drade kumpt dat vort manckt de lude
         Nicht en scholdestu id achten dat der werlde angheyt
         Dar vmme drechstu eyn afghesneden kleyt
1245 Men godes denst myt vlyte achten
         Vnde dy vlitich vor alle wertlike ydelicheit wachten
         Dyt horet to den baghynen vnde ok dede heten lullebrodere.
         Se scholen wesen der krancken wechter vnde hoedere
         Dar to se dreghen. reynighen vnde boren
1250 Meyst dorch god so wert er denst nicht vorloren
         Leren scholen se dat men den krancken vor schal lesen
         Dat en aldermeyst nutte vnde gud mach wesen
         Ere sele to bringende to der ewighen salicheyt
         Hefstu sus ghedaen so is dy de hemmel sunder twifel bereyt
1255 Vnde vor dyn sympel afghescheden leuen:
         Wyl dy god eyne sunderlike kronen geuen

Rider
Rider

Rider

         De houe ruter.(1)
         Wol vmme wol her wat wyl hir werden
         Ik kan nicht riden noch ghaen vp der erden
         Vp myn pert vnde harnsch plach ick my to vorlaten
1260 My duncket dat wil my nicht lenger baten
         Myn here de hertoch was my werlich holt
         He gaf my alle tyd dubbelden tzolt
         Dar to alle de guden mans in dessen landen
         De my vor eynen guden ghesellen kanden
1265 De mochten my altomalen gans wol lyden:
         Wente ik gans willighen myt en plach to riden:
         Konde ik nu klare bichten vnde beruwen myn sundige leuen
         Vnde mochte ik nu vnrecht gud weddergheuen
         So mochte ik werden myner sunde qwid
1270 Ach vnde wee de doet let my nene tyd
         He kumpt iagende efte he hebbe den schrul
         He maket my rasende. synneloes vnde alderdinges dul
         Nicht lange wyl he myt my ouerseen
         He wil my eyn vel rucken. ok duncket my he wil my de hud afteen:
1275 Wolde he my noch lange laten leuen
         Ick wolde em al myn harnsch: dar to mynen guden pagen geuen
         He achtet id nicht he wil beholden de oueren hant
         Here god help my wente dem dode moed ik setten eyn swar pant

Death to the rider
Death to the rider

Death to the rider

         De doet
         Hofgheselle du bist ein ruter ghenant
1280 Ik scholde dy wol. Junche heten lange her eyn pant
         Ik wil myt dy vechten in dessen daghen
         Ghewynnestu so werstu nu tho ritter gheslagen
         Men dyne rouerye wil dy hynderen vnde bringen in vaer
         De du hefst bedreuen hemelyk vnde openbar
1285 Dar to dyne valscheit vnde vndoget groete
         Vloken. sweren. quatzen vnde ouermoed
         Sodane stucke myt velen schedichliken dingen:
         Willen dy nicht to gode bringen:
         Wo vaken hefstu den vnschuldighen helpen vorherd
1290 Men gode to denen hefstu nicht wol ghelerd
         By dem varende kopman vnde ok dem armen bur
         Den ere neringe wert ghans sur
         Dorch rechticheyt behort dy by en lyf vnde sunt to laten
         Hefstu dat ghedaen dat schal dy nu mer baten
1295 God belonet alle gud wo id ok is ghescheen
         De vmme synen wyllen gud deyt groet efte kleen
         Hefstu wat gudes ghedaen god wil id nicht vorgetten
         Is id anders he wert dy ock wol de bothe setten
         Alle quaet let he pynighen alle gud belonen
1300 Tred hastighen vort dyne groten wort helpen dy nicht eyne bonen.(2)

Maid
Maid

Maid

         De iunchfrou.
         Ich wo sere ik my vorverde
         Ik was vil na gevallen vp de erde
         Ouer nacht do lach ick vnde slomerde:
         Wo rechte selsen dat my do dromede
1305 My duchte wo ik sege den bitteren doet
         Dar van is my gheworden eyne kranckheyt groet.
         Ik sach den doet riden vp eynem lauwen
         Myt eynem swerde beghunde he my tho drawen
         Nicht en loue ik dat ik alrede schole steruen
1310 Grote ere mochte ik van der werlde vorweruen
         Byn ik doch eyne fyne iunge derne
         Myne elderen behelden my ok ghans gherne
         Up dat dat se my eynem fynen manne geuen
         Dar ik in dem echten state mede mochte leuen
1315 Na der werlde lop kynder mochte ghewinnen
         Men o wy leider de doet wil my des nicht laten begynnen
         He sparet nicht myn slechte. gelt. efte myne ioget
         Myt allem ernste he syk nu by my voghet
         Och wolde he my doch laten leuen
1320 Dar wolde ick alle myne suuerliken klenode vmme geuen
         De my hebben gheeruet de elderen myn
         Men dyt en mach so nu nicht ghesyn
         Maria myt allen hilghen de syn myn trost
         Dat ik van allem quaden werde vorlost
1325 Myn hilge engel vnde myn apostel sunte thomas
         Helpet my io nu to komen in des hemmels pallas

Death to the maid
Death to the maid

Death to the maid

         De doet.
         Junckfrowe ghysseltrud efte wo dyn name is gheheten
         Dantze vort vnde laet dy des nicht vordreten
         Du plechst doch gherne to dantzen vnde to springen
1330 Vele nie leede kanstu leren syngen
         Dyne ioghet hefstu ghebruket in lichtuerdicheyt
         Vnde alle tyd ghesocht wertlike idelicheit
         Hastighen make dy vort vnde wes rede
         Dar synt vele achter de moten ok alle mede:
1335 Wo se ok hethen. sefke lyseke wobbeke kynke efte margrete.
         Drutke ryckel abelke almode vnde agnete:
         Wolborch hille heylke vnde kristinke.
         Barthe alheit iutke vnde katerynke
         Petronille clare myke vnde lucie
1340 Anna wyndelke hempe vnde sofie
         Ghese kunneke syke vnde odylly
         Metke barbran heseke vnde cecilli
         Lucke priske yde vnde armghard.
         Elsebe applonye scholastke vnde lutghart
1345 Leneke hebele winneke vnde wybbeke
         Ursele brygitte sylke vnde tybbeke
         Odeke wylmoed nelleke vnde hilleborch
         Hedewich fredeke engel vnde remborch
         Belke beke helke ymmeke vnde olghard
1350 Hertken konke agate tredet alle vord in desse vard
         Helena swenneke dorthie vnde gerdrud:
         Komet altomalen dantzet myt desser junkfrowen ghyseltrud
         Hebbe gy gheleret gude werke to vullenbringen
         So moge gy nu vroliken. te deum laudamus syngen
1355 Maria wart in erer ioget gheoffert in den tempel
         Allen iunckfrowen to eynem hilgen exempel
         Up dat se er scholen volghen in aller doghet
         Vnde in godes denste hennebringen ere bloyenden ioget

Journeyman
Journeyman

Journeyman

         De amptknecht
         Help sunte marten du grote hylghe man
1360 Ick kan wer sytten efte gan
         In dem kroghe sat ik in dem laghe.
         De nacht al vth wente to dem lichten daghe
         Myne kumpane beghunden myt my to dullen:
         Wy druncken dat beer by haluen vnde by vullen.
1365 Ik dranck wente dat ik nicht meer en mochte.
         Ik stund vp wo draden ik de doren sochte
         Ick volede dar na myt der hant
         Do vel ik myt dem koppe iegen de want:
         Wo ik wedder vp de voete quam to staen
1370 Dar en weed ik nicht eyn wort van
         Do ik vp der straten my begunde vmmetoseen
         Ik trat mysse vnde vel in den rennensteen
         Myne kumpane drogen my do to hus in der tyd
         Ok wart ik do mynes remen vnde budels quid
1375 Dar hadde ik noch ynne vyf schyllinge in redem ghelde
         Ik loue nicht dat ik dat al vorspelde
         Hadde mannich euentur myt my ghedyet
         So wolde ik draden hebben ghevryet
         Up myn ampt dat ik wol hebbe gheleret
1380 Myn vordenede lon hebbe ick slymliken vorteret
         Hadde ick wat gheheghet nu to gheuen den armen
         God wolde syk myner denne wol erbarmen
         Doch syne barmherticheit is groet alse my vaken is ghesecht
         Hir vmme leue here god dencke an my wente ik byn io eyn arm knecht.

Death to the journeyman
Death to the journeyman

Death to the journeyman

         De doet
1385 Amptgheselle id is al eyns wat amptes dat du bist
         Van mi en hefstu nu nene lenger vrist
         Dyn dach is ghekomen vnde ok de stunde
         Hefstu mit truwen ghearbeidet des kumpstu nu to vunde:
         Wente we dar nicht vthghift dat vordenede lon
1390 De sunde ropt to gode in sinen tron
         De dar ok vpboret dat lon dat he nicht vordenet
         Dem wert weddervmme de sulue wrake vorlenet
         Van gode de alle dinck rechte richtet
         Ein amptknecht schal doen dar to he sik heft vorplichtet
1395 Myt truwen arbeiden de stucke de to synem ampte horen
         Alsus mach he sunder sunde syn vulle lon vpboren
         Des hilghen daghes schal he gode denen myt truwen
         Vnde laten sik syne sunde ruwen
         Dar vmme is de hilghe dach van gode inghesath:
1400 Wente den werkeldach hefstu nene tyd ghehad
         Men hir enteghen hefstu nye vunde ghesocht
         Vnde den hylghen dach in velen sunden henghebrocht
         Der du des werkeldaghes nicht kondest bekomen
         Alsus hefstu des duuels denst vor dy ghenomen
1405 Myt spelen. drincken. vnde anderen vnkuschen dingen
         Botzelen dobbelen karden vnde vnhoueschem syngen
         Haddestu gude werke ghedaen na dynem vormoghen myt vlyt
         Recht nu queme dy dat to hulpe vnde ok to ewigher tyd

Nurse and child
Nurse and child

Nurse and child

         amme vnde kint.
         Ach god wat schal ick seggen to dessen stucken
1410 Alse ik id dencke dat wil my so nicht lucken
         Dyt kynt dat dar is iunck vnde kleen
         Dat en wil de doet nicht lenger ouerseen.
         He nympt id wech myt der hast
         My duncket he sparet wer werd efte gast
1415 Ok sparet he nicht vrunde. suster efte broder
         Ok nicht my de ik byn des kyndes amme efte moder
         He halet se wech alleghader
         Dat husghesynde ock den sonen myt dem vader:
         Wat mach dat menen dat he sus iaghet
1420 He achtet nicht dat dyt suuerlike kynt wert beklaget
         Och mochte id leuen wente to synen mundighen iaren
         Vnde wolde de doet id denne vordan sparen
         Vnde ick mede mochte afleuen de tyd
         Dar vmme wolde ik doen alle mynen vlyd
1425 So mochte ik denne trost hebben van dessem kynde
         Dat ik hir nu in desse doeke wynde
         Men leyder desser bede werde ik nicht ghehort
         Ik moed vp der stunt suluen mede vort
         Hir en wil anders neyn dantzent af werden
1430 Men alsus werde wy nu ghevoeghet tho der erden
         De doet de nympt beyde dat kynt vnde my
         O here god desse sake de beuele ik dy.

Death to the wet nurse
Death to the wet nurse

Death to the wet nurse

         De doet.
         See hir du rechtuerdighe god
         Wat wyl hir af werden
         Och seker dar synt gans vele duller lude vp der erden
1435 De men doch vor wise mynschen holt int ghemene
         Men de wisheit de in en is de is gans klene
         Der bistu eyn des kindes moder efte amme
         Dat kynt dat hir licht vnschuldich ghelik eynem lamme
         Dat kricht den hemmel sterft id in siner vnschult
1440 Wente cristus in pinen vnde myt groter dult
         Heft gheopent den hemmel den de dar synt ghedoft
         Den heft he en myt synem blode vnde bitteren dode ghekoft
         Vnde du begherest dat id moghe leuen noch vele iar
         Och wat mannigherleye groter vaer
1445 Moste dyt kynt staen in grotem euenture
         Nu is id ghevriet van dem helschen vuere
         Darto des veghenvures vnde van velem quaden
         Hir vmme laet gode den heren bouen dynen willen raden:
         Wente alle minschen de dar hebben den cristennamen
1450 De synt vorbunden to dren stucken altosamen
         So vern se dencken salych to wesen myt gode
         Int erste moten se holden de hilghen teyn godesgebode
         Int ander de seuen dotliken sunde(1) to vormiden
         Int dridde in dem rechten cristenlouen bliue to allen tiden
1455 Den louen myt guden werken tziren vnde dar inne olden
         Merke wo vele is der de dyt rechte holden
         Salich is dede sus in vnschult wert van hir genomen
         Vnde mach alsus sunder sunde vor den heren komen
         Salich is dede des dodes stunde vnde godes rike myt vlite wachtet
1460 Vnde de desser werlde ydelen valscheyt nicht en achtet
         Men noch is he saligher vnde dat is wys
         De dorch den doet desser valschen werlde wol berouet is.

Chapter 61

         De doet. Dat lxi ghesette
         Den mynschen wundert nu wo dat mach tokomen
         Dat nu dorch roef so vele ghudes wert ghenomen
1465 Beyde to water vnde ok vp dem lande.
         Ok wundert en dat nu de plage godes mannigherhande
         Pestilencie. vnfrede. dure tyd. vnwedere groed
         Vele kranckheyt. nye suke vnde mannighe noed
         De mynschen mere plaget wan in olden iaren
1470 Do plach int ghemene id so nicht to varen:
         Willen de mynschen anseen isliken staed bysunderen
         So en derf en dyt so seer nicht wunderen
         Der werlde staed is leyder nu so gheworden
         Dat de meyste hoep holt eynen sundighen orden
1475 Alle dat quad dat nu in der werlde schued
         Alse men horet vnde ok openbare sued
         Dat kumpt her van der sunden de de mynschen doen:
         Wente vor alle gud wil god gheuen sunderlik loen
         So wyl he ok alle sunde sunderliken plagen
1480 Dat dede he noch vele strenger in iennen olden daghen
         De leue godes is by den geistliken worden kold
         De rechtuerdicheit is by den vorsten gheworden old
         De gude raet is vorghaen van den olden
         De loue vnde godes ghebod wert van dem volke ouel gheholden
1485 To der iunckfroweschop plegen de iunckfrowen grote leue to dregen
         De echte staed wert manckt velen feyl gheholden mannigerweghen.

Chapter 62

         De doet lxii
         SO wan in ertyden de schypman vnde kopman to schepe ghingen
         So plegen se sik to bekummeren myt godliken dingen
         Se plegen ere sunde to beruwen vnde ok to bichten
1490 Vnde leten syk ok eyn deel myt gode berichten
         Likerwys efte se scholden gan in den doet
         Vp dat god se bewarde vor alle noed
         So wan de kopman schipman nu syn vp dem lande
         Se driuen grote sunde vnde vele schande
1495 In drunckenheit ouervloet in vloken vnde myt kyue
         Ghan se to schepe so volghen en eyn deel de losen wyue
         Varen se denne wol dat kumpt van godes barmherticheyt
         Homoed ghiricheyt vnde vnkuscheyt
         Vmme desser drier sunde willen de meysten mynschen vordomet werden:
1500 Wente desse dre holt men draden vor nene sunde vp desser erden:
         Wat rechtuerdigher bur weren in ertyden wor synt de nu:
         Wo weynich is der de ere salicheyt vlitich soeken wer ik efte du
         So we is dede ane strafent wandert in dem wege der warheyt
         Dat is dede godes willen myt allem vlyte deyt
1505 Vnde gyft synem euenmynschen wat em behort vnde syk sulven mede
         Desse mach syk vormoden to krighen godes frede.

Chapter 63

         De doet. lxiii
         De hilghen godes synt mynschen ghewest alse wy
         Grote bekoringe hadden se ok dar van en weren se nicht vry
         Men se hebben ouerghewunnen vnde wedderghestaen
1510 De worde des hilghen ewangeliums seghen se vlitich an
         Dar alsus gheschreven steyt dat rike der hemmel lydet ghewalt;
         De weldeners entfangen dat. wente se mannichvalt:
         Vnde vele ghewelde erem licham andoen
         Hir vmme entfangen se dat ewighe lon
1515 Dreghe wy den cristennamen vnde do wy vnrechtuerdicheyt
         So wyl id vns gan alse dar gheschreuen steyt
         Dat de here wil seggen wan wy vor em komen des syt bericht
         Ik segge id iw vorware ik en kenne iuwer nicht:
         Wolde god myt den sunderen nicht barmhertichliken ouerseen
1520 Wo scholden se denne iummer godes torn konen entfleen
         Sendet god vp vns mannigerleye plaghe
         Dat is he vns plichtich alle daghe
         Dat vele gude dat wy ock entfangen dat kumpt van syner barmhertycheyt
         Vnde nicht her van vnser rechtuerdicheit
1525 Do wy wat gudes dat deyt dorch vns god de here;
         Do wy quaet dat kumpt her van vnser eghen quaden lere
         In kledinge. in worden. in werken. vynden de mynschen nye vunde
         Vnde alsus vormeren se ere bosheit vnde sunde

Chapter 64

         De doet lxiiii
         Dre viande hebbe wy de vns vorvolghen aldermeyst
1530 Alse vnse eghen flesch. de werld vnde de bose gheyst
         De wertliken mynschen konen syk suluen nu wol bekoren
         Se doruen des duuels inblasent nu nicht sere horen
         Alsus in dem boke der oltvaders steit gheschreuen:
         Wo dat eyn hillich broder vele duvel sach kleuen
1535 Vmme eyne klues dar eyn hillich broder ynne was
         Desse sulue wanderde ok dorch eyne stad ok vor des koninges pallas
         Dar sach he men eynen duuel vp dem torne bouen
         Den beswor he by synem cristenlouen
         Dat he em seghen scholde dat em duchte wunder
1540 Dat he allene were ouer der stad dar doch mannich sunder
         Inne were. vnde dat by des hilghen broders tzellen
         So vele duuel weren dat he er nicht konde tellen
         De duuel sprak. desse in der stad de synt doch vorloren:
         Wy behouen hir nener duuel mer wente se konen syk suluen wol bekoren
1545 Ik wachte se man dat se in den sunden bliuen
         Dat wert my nicht sur neyn grot arbeyt derf ik dar vmme driuen
         Vnde de duuele de du by dem ynnighen broder hefst gheseen
         De konen altosamende ene nicht tho eyner dotsunde(1) theen
         ¶Nu hebbe gy ghehort wo dat is toghekomen
1550 Dat nu in der werld so vele plage wert vornomen
         Alse dat de mynschen syn quad vnde sundich
         Vnde in veler bosheyt synt se sere kundich.

Chapter 65

         De doet Dat lxv capittel
         Alsus is hir to voren vele ghesecht van etliken staten
         Van den hogen vnde syden ock van gheystliken vnde wertliken prelaten
1555 Nemande vtghenomen he sy vnrechtuerdich efte de dar heft recht
         He sy arm ryke old iunck here efte knecht
         Se we dar is vnschuldich vnde dem id nicht an en gheyt
         De wert hir nicht ghestraffet de late id staen alse id steyt
         So we dar is an dessen efte anderen dyngen ok schuldich
1560 De en kurre hir nicht wedder men he wese otmodichliken duldich
         Vnde betere sik dat is de wille godes des heren
         Ok schal de mynsche sik bereden vnde by tyden steruen leren:
         Wente de tyd is anstande in korter vryst
         Dat dar is tokomende de here ihesus crist
1565 Vnde wert dat gherichte holden myt den guden vnde ock myt den quaden
         Och des is groet behoef dat men syk hir vp mach wol beraden:
         Wente men lest van sunte ieronimus dem groten hillighen
         He dede den willen godes myt vlyte vnde ok gans willighen
         By synen daghen was nemant de so strenge vnde hillichliken leuede
1570 Iodoch eme alle tyd gruwede. tzetterde. vnde he beuede
         So wan he ouerdachte dat gherichte. den iungesten dach
         He schrift suluen. ik ethe ik drincke efte wat ik doen mach
         In lesende. scriuende. slapen. waken efte wat id sy
         Alle tyd hore ik des gherichtes basunen des duncket my
1575 Dede alsus lud staet vp gy doden vnde sumet nicht:
         Komet alle to der rekenschop vor dat rechte ghericht
         Ach god heft desse grote hilghe dit sus vlitich bedacht
         De doch myt dyner hylghen hulpe heft ghebracht
         De helen byblien der hylghen schrift eyn fundament
1580 Uth hebreesch vnde grekscher sprake in dat latyn ghewent
         Dem cristeliken volke to eynem ewighen profyt:
         Wat menen doch de mynschen de nu noch in dem leuende syd:
         Wente desse hilghe ieronimus was doch so sere myt dogheden dorchghewyret
         Likerwys also dat firmament is myt den sternen dorchghetziret
1585 He begerde to steruen vnde vroude syk to des dodes stunden
         Des gheliken synt de eddelen hyllighen alle gudwillich to steruende ghevunden
         Nu beclagen syk de mynschen to steruen dat is quad
         Hir en is doch io neen bliuende staed:
         Wente iob secht eyn mynsche da van eyner vrowen wert gheboren
1590 Is ghelyk eyner schonen blomen vtvorkoren
         Alsus he wasset groyet vnde bloyet
         Altohant darna wert he wedder ghemoyet
         In dem dat he wedder afnympt vnde vorsorret
         Vnde ghelik der vmmegheslaghen blomen vordorret:
1595 Korte tyd schal he leuen in sorghen vnde vndult
         Vnde schal myt mannigherleye droffenyssen werden vorvult
         Vnde wert denne vortreden alse he to der erden wert gheleyt
         Alsus it dyt leuent vorvullet myt veler kranckheyt
         Io de mynsche mer wasset io em mer afsleyt:
1600 Wente alle daghe de doet em eyne dachreise negher gheyt
         Naket vnde arm is de mynsche in desse werld ghekomen
         In iammer vnde myt droffenissen werd he wedder van hir ghenomen.

Chapter 66

         De doet Dat lxvi ghesette
         Hir vmme nicht en spare ik wer adel efte ioget
         Neyn ghelt. staed. wysheit. efte doghet:
1605 Weset altomalen by tyden bereyt
         Vnde komet alle her in mynen kreyt
         Ik wyl iw vp de erden nedderstrecken
         Vnde ernstliken eynen voed lenger recken
         Hir en mach nemant wedder spreken
1610 Eynem isliken wyl ik syn herte thobreken
         He sy olt. junck.. arm. efte rike
         Ik neme se mede alghelike
         De syk duncken gud efte van eynem eddelen state
         Dat kumpt ene altes nicht to bate
1615 Nemant is eddel noch gud men god alleyne
         Hir vmme merket rechte dessen sproke alghemeyne
         De de werlt eddel holt vnde hoch gheboren
         Merke wat hebben se vor den anderen mynschen tovoren.
         Na eyner wyse werden se ghetelet. gheboren alse de anderen
1620 So lange alse god wyl mogen se vp dessem ertrike wanderen
         Se konen nocht entvlegen ock neene mirakel vullenbringen
         Ok anderen mynschen ghelik in sodanen notroftighen dingen
         Alse eten. drincken. slapen. rowen konen se nicht entberen
         Hir vmme scheme dy slyck vnde dreckhoep dattu bouen dynen heren
1625 Dy vorheuest de doch was so rechte otmodich
         Vnde aller hyllicheyt vul vnde ouervlodich
         Betrachte de dreckstanden de du vor dy drechst
         Vnde dyne vulen conciencien dar du dy vaken mede slapen lechst
         Bedencke wor du byst herghekomen vnde wattu nu bist
1630 Vnde wattu werden scolt in korter vrist

Chapter 67

         De doet Dat lxvii capittel
         Vele doghede maken den mynschen eddel vnde nicht de bort
         De doghede komen van gode vnde ghaen wedder to em vord
         Alsus is he eddel de dar is vul veler doget
         Vnde de vmme syner rechtuerdicheyt van gode wert vorhoghet
1635 So moghen de hilghen godes wol eddel syn
         De hir vmme der rechtuerdicheit hebben gheleden smerte vnde pyn
         Vmme god vnde dorch der rechticheit worden se hir sere ghemoyet
         Alsus hebben se in velen dogheden werdichliken ghebloyt
         De syk hir synes states efte adel beromet
1640 Wo mannich syne sele dar mede vordomet:
         Wente de syk hir suluen alsus vorhoget
         De wert nedder to der hellen gheboget
         Myt den duuelen dede dorch den homoet vellen
         Van dem hemmel wente nedder to der hellen.

Chapter 68

         De doet Dat lxviii ghesette.
1645 WIlle wy godes hofghesynde werden
         So mothe wy manliken vechten vp desser erden
         Wente des mynschen leuent is eyne ridderschop
         So heft gheschreuen de hilghe duldige iob
         De wech de to dem ewighen leuende gheyt
1650 Is ghans smal vnde enge alse in dem hilghen ewangelio gheschreuen steit
         De wech to der hellen is breed grod darvor gruwet my sere
         Vele mynschen wanderen den sprickt vnse leue here
         Vele synt gheesschet wenich vthvorkoren vorwar
         Dyt synt harde worde de dar staen gheschreuen openbar
1655 Hir vmme latet iw desse figuren vor oghen staen
         Wente in korten tyden mothe gy daran
         De stunde vnde de dach is gode allene bekant:
         Wente alle dinck heft he in syner hant
         Leuet so alse gy gherne willen steruen
1660 So ghift iw god dat hemmelrike to eynem eruen:
         Wente de doet sendet iw nenen bref
         He kumpt slyken recht so eyn deef
         De syner selen salicheyt myt truwen menet
         Vnde Gode myt allem vlite denet
1665 Vnde de bode godes heft vthvorseen
         Dat he der nicht wyl breken nerghen neen
         Vnde deyt bycht. ruwe vnde bothe vor syne sunde
         Desse de schal syk vrowen to des dodes stunde:
         Wente denne kricht he synes arbeydes eynen ende:
1670 Wan he schedet vth dessen iamerliken elende
         Dorch den naturliken doet entfange wy dat ewighe lon
         Alse dorch eyne dor gha wy dorch den doet in godes tron
         Scholde cristus komen in syn rike.
         Erst sterf he vor vns alghelike
1675 De knecht is nicht bouen synen heren
         Alsus en kone wy vns des dodes nicht weren
         He kumpt id sy vns lef efte leyt
         Hir vmme waket vnde weset alle tyd bereyt
         Sede cristus vnse leue here
1680 Eme sy lof danck vnde ewighe ere
         De dyt heft ghedicht vnde laten setten
         God mothe siner nummermer vorgetten
         Vnde vorgheue em syne sunde kleyn vnde groet
         Vnde helpe vns allen vth aller noed
1685 So wan de doet de sele schedet van dem liue
         Dat se denne io ewich myt gode blyue.

         A m e n
         O mors quam amara est memoria tua homini pacem habenti in substantiis suis. Ecclesiastici xli.
         Ghedichtet vnde ghesath in der keyserliken stad lubeck na der bord ihesu cristi
         mcccclxxxix

Related information:


Up to Des Dodes Dantz